Bir e-ticaret sitesinde kategori sayfası tek bir adres gibi görünür; ama kullanıcı renk, beden, fiyat ve marka filtrelerini seçtikçe her kombinasyon ayrı bir URL doğurabilir. Sonuçta tek bir “Spor Ayakkabı” kategorisi, Google’ın gözünde binlerce birbirine benzeyen sayfaya dönüşebilir. Bu sayfalar bazen işinize yarar; çoğu zaman ise tarama kapasitesini harcar ve asıl kategori sayfanızın sinyalini dağıtır.
Çözüm için akla gelen üç araç var: canonical, noindex ve robots.txt. Üçü de “bu sayfa arama sonuçlarında görünmesin” amacına hizmet ediyormuş gibi durur, oysa her biri farklı bir şey yapar ve yanlış birleştirildiğinde birbirini etkisiz bırakır. Bu yazıda önce hangi filtreli sayfaların dizinlenmesi gerektiğine karar veriyor, sonra her aracın ne yapıp ne yapmadığını Google’ın kendi belgeleri üzerinden anlatıyor ve filtre türüne göre bir karar tablosuyla bitiriyoruz. Genel çerçeve için e-ticaret SEO rehberimize de göz atabilirsiniz.
Filtreli Kategori Sayfası SEO’da Neden Sorun Çıkarır?
Filtreli kategori sayfası, kullanıcının bir kategoriyi renk, beden, fiyat aralığı, marka ya da sıralama gibi seçeneklerle daraltmasıyla oluşan sayfadır. Çoğu mağaza yazılımında her seçim adrese bir parametre ekler: /spor-ayakkabi/?renk=siyah&beden=42&siralama=fiyat-artan. Kullanıcı için değerlidir; arama motoru için ise her farklı adres ayrı bir sayfa adayıdır. Sorun üç yerde ortaya çıkar:
- Tarama yükü: Google, filtre kombinasyonlarının çok büyük bir URL alanı yaratabildiğini ve bunun gereksiz taramaya, yeni ve işe yarar sayfaların geç keşfedilmesine yol açabildiğini filtreli gezinme belgesinde yazıyor.
- Benzer içerik: Sıralamayı değiştirmek aynı ürünleri başka sırayla gösterir; bu sayfalar birbirinin kopyası gibi görünür.
- Dağılan sinyal: Aynı kategoriye giden iç ve dış bağlantılar onlarca adres arasında bölünür.
Ölçeği kurgusal bir örnekle görelim: 4 renk, 5 beden, 3 fiyat aralığı, 6 marka ve 4 sıralama seçeneği olan bir kategoride, her filtre isteğe bağlı olduğu için (4+1) × (5+1) × (3+1) × (6+1) × 4 = 3.360 farklı adres oluşabilir. Hepsi gerçekten yayında olmasa bile, mağaza bu adresleri bağlantı olarak sunuyorsa Google’ın keşfedebileceği alan budur. Sınırlı tarama kapasitesini tarama bütçesi rehberimizde anlattık; bu konu özellikle büyük sitelerde belirginleşir, ama dizin kirliliği küçük mağazalarda da görülür.
Önce Karar Verin: Hangi Filtre Sayfası Aranabilir Olmalı?
Bir araç seçmeden önce her filtre türü için tek soruyu sorun: bu sayfa kendi başına bir aramaya cevap veriyor mu? Karar için dört ölçüt işe yarar:
- Arama talebi: İnsanlar bu kombinasyonu gerçekten arıyor mu? “Siyah spor ayakkabı” gibi bir aramanın talebini Search Console ya da anahtar kelime araçlarında görebilirsiniz; “500-1000 TL arası” filtresinin kendi başına talebi çoğunlukla yoktur.
- Benzersiz içerik: Sayfa kendine özgü bir başlık, H1, kısa bir açıklama ve ürün seti sunabiliyor mu?
- Yeterli ve kararlı ürün seti: Ürün sayısı az olan ya da sürekli sıfıra düşen kombinasyonlar dizinde zayıf sayfa bırakır.
- Temiz adres: Sayfa parametre yığını yerine
/spor-ayakkabi/siyah/gibi okunabilir ve kalıcı bir adresle sunulabiliyor mu?
Dördüne de evet diyorsanız o sayfa bir filtre değil, gerçek bir kategori sayfasıdır: kendi canonical’ı, başlığı, sitemap’te yeri ve iç bağlantısı olmalı. Cevap hayırsa sayfa kullanıcı için işe yarayabilir ama aramada yer almasına gerek yoktur. Pratikte sıralama, görünüm ve sayfa başına ürün seçenekleri hiçbir zaman dizine girmemeli; fiyat aralığı, beden ve stok durumu çoğunlukla girmemeli; marka ve bazen renk kombinasyonları ise talep varsa açılabilir.
Canonical Ne Yapar, Ne Yapmaz?
rel="canonical", birbirine çok benzeyen sayfalardan hangisinin tercih edilen adres olduğunu bildiren bir sinyaldir. Google’ın yinelenen URL’leri birleştirme belgesi bunu “güçlü bir sinyal” diye tanımlıyor; yani komut değil. Google gerekirse kendi seçtiği adresi kanonik sayabilir. Filtreli sayfalarda canonical şunları yapar ve yapmaz:
- Yapar: Aynı içeriğin farklı adreslerdeki kopyalarının değerini tercih edilen adreste toplamaya yardım eder. Sıralama ve izleme parametreleri gibi içeriği değiştirmeyen varyasyonlar için doğru araçtır.
- Yapmaz: Taramayı durdurmaz. Google, canonical’ın filtreli adreslerin tarama hacmini zamanla azaltabileceğini söylüyor; ama bu bir garanti değildir ve etiketi görmek için sayfanın yine de taranması gerekir.
- Yapmaz: İçeriği belirgin biçimde farklı bir sayfayı kategoriye bağlamaya zorlayamaz. Yalnızca siyah ürünleri gösteren bir sayfanın canonical’ını genel kategoriye vermek, sinyalin yok sayılma ihtimalini artırır.
Sık görülen bir çelişki de aynı sayfaya hem canonical hem noindex vermektir. Google, aynı sitedeki kopyalar arasında kanonik seçmek için noindex’i önermiyor; çünkü noindex sayfayı aramadan tamamen çıkarır. Temel kuralları canonical URL rehberimizde bulabilirsiniz.
Noindex Ne Zaman Doğru Seçimdir?
noindex, sayfanın taranabilir olduğunu ama arama sonuçlarına alınmaması gerektiğini söyler. Meta robots etiketiyle (<meta name="robots" content="noindex">) ya da X-Robots-Tag HTTP başlığıyla verilir. Google’ın dizinlemeyi engelleme belgesi iki noktayı vurguluyor: etkisi hemen görülmeyebilir, çünkü Googlebot’un sayfayı yeniden tarayıp etiketi görmesi gerekir ve bu aylar sürebilir; ayrıca etiketin okunabilmesi için sayfa robots.txt ile engellenmemiş olmalıdır.
Bu yüzden noindex bir dizin temizleme aracıdır, tarama tasarrufu aracı değil: Google sayfayı yine ziyaret eder. Şu durumlarda doğru seçimdir:
- Kullanıcı için kalması gereken ama aramada yeri olmayan sayfalar: fiyat aralığı, beden ve stok filtreleri, site içi arama sonuçları.
- Zaten dizinde bulunan filtre sayfalarını temizlemek.
- Aranmayan ama canonical’a bağlayamayacağınız kadar farklı içerik gösteren varyasyonlar.
Noindex’i kategori şablonuna toplu eklemeden önce ana kategori sayfasının ve dizinlenmesini istediğiniz filtre sayfalarının bundan etkilenmediğini kaynak kodunda doğrulayın. Sayfa kaynağı SEO denetleyicimiz robots meta etiketini listeler; yanlış bir şablon kuralı bir kategorinin tamamını dizinden çıkarabilir.
Robots.txt ile Tarama Nasıl Sınırlanır?
Google’ın filtreli gezinme belgesindeki ilk önerisi şu: filtreli adreslerin aramada yer almasına ihtiyacınız yoksa taranmasını engelleyin. Belge, çoğu durumda filtrelenmiş listelerin taranmasına izin vermek için iyi bir neden olmadığını; tekil ürün sayfalarının ve filtresiz tek bir liste sayfasının taranmasının yeterli olduğunu söylüyor. Bunun yolu robots.txt’tir. Parametre adları örnektir, kendi sitenizdekileri kullanın:
User-agent: *
Disallow: /*?*siralama=
Disallow: /*?*gorunum=
Disallow: /*?*fiyat=* herhangi bir karakter dizisini, $ adresin sonunu temsil eder; Google bu iki joker karakteri destekler. Kuralı yazdıktan sonra Search Console’daki robots.txt raporunda ve birkaç örnek adresle test edin. Robots.txt rehberimiz ve robots.txt oluşturucu aracımız bu adımda yardımcı olur.
Tuzak: robots.txt ile engellediğiniz sayfada noindex ya da canonical etiketi Google’a ulaşmaz, çünkü sayfa hiç taranmaz. Üstelik başka sayfalardan bağlantı alan engelli adresler içeriksiz de olsa dizine girebilir. Doğru sıra şöyledir:
- Zaten dizinde olan filtre sayfalarını önce noindex ile çıkarın.
- Search Console’da dizinden düştüklerini doğrulayın.
- Ardından isterseniz robots.txt ile taramayı kapatın.
Karar Tablosu: Hangi Filtre İçin Hangi Yöntem?
Aşağıdaki tablo başlangıç noktasıdır; kendi sitenizin arama talebine ve ürün yapısına göre uyarlayın. Kural basit: aynı URL grubu için yöntemleri üst üste yığmak yerine tek ve tutarlı bir yöntem seçin.
| Filtre türü | Önerilen yöntem | Neden |
|---|---|---|
| Sıralama, görünüm, sayfa başına ürün | robots.txt ile tarama kapalı | İçerik aynı, aramada değeri yok |
| İzleme ve kampanya parametreleri | Canonical ile temiz adrese | İçerik birebir aynı, kopyaları birleştirir |
| Fiyat aralığı, beden, stok durumu | Noindex; dizinden düşünce istenirse robots.txt | Kullanıcıya yararlı, aramada talebi düşük |
| Marka veya renk + kategori (talep varsa) | Dizine açık: temiz adres, benzersiz başlık ve H1, kendine canonical, sitemap’te | Gerçek arama talebine cevap verir |
| Sonuç vermeyen kombinasyon | HTTP 404 | Google’ın önerisi |
Filtre Bağlantıları, Sayfalama ve Boş Sonuçlar
Karar verdikten sonra uygulama ayrıntıları da fark yaratır. Google’ın belgelerinden öne çıkanlar:
- Parametre ayracı olarak ”&” kullanın. Virgül, noktalı virgül ve köşeli parantez gibi ayraçlar tarayıcılar için kolay tanınmaz.
- Yol tabanlı filtrelerde sırayı sabitleyin.
/yesil/kucuk/ile/kucuk/yesil/aynı sayfayı iki adreste sunmamalı; tekrarlayan filtre kombinasyonları engellenmeli. - Boş sonuç için 404 döndürün. Anlamsız ya da sonuçsuz kombinasyonları genel bir hata sayfasına yönlendirmeyin.
- Filtreleri
#ardına koymak çözüm değildir. Google adres parçalarını tarama ve dizinlemede genellikle desteklemez; bu yöntem tarama yükünü ne azaltır ne artırır. Filtrelerin JavaScript ile yüklendiği durumlarda ayrıca JavaScript ile yüklenen içeriğin Google’da görünürlüğünü kontrol edin. - nofollow yalnızca tamamına uygulanırsa işe yarar. Belirli bir filtreli adrese giden her bağlantıda bulunması gerekir.
- Sayfalamada her sayfanın kendi canonical’ı olsun. Google, sayfalı dizinin ilk sayfasını tümünün canonical’ı yapmamayı ve her sayfaya ayrı adres vermeyi öneriyor.
- Sitemap’e yalnızca dizinlenmesini istediğiniz sayfaları koyun. Sitemap rehberimiz bu konuda ayrıntı verir. Kalıcı olarak kaldırılan ürünler için ise 301 yönlendirme ya da uygun durum kodu kullanılır.
Değişiklikten sonra Search Console’daki sayfa dizinleme raporunda “Doğru standart etikete sahip alternatif sayfa” gibi durumları izleyin; Google Search Console rehberimiz raporları tanıtır, “Keşfedildi, ancak dizine eklenmedi” durumunu ise ayrı yazımızda anlattık.
Filtreli Sayfalarda En Sık Yapılan Hatalar
- Tüm filtre sayfalarına toplu noindex eklemek: Dizinlenmesi gereken marka ve renk sayfaları da aramadan kaybolur. Kural filtre türüne göre yazılmalı, kategori şablonunun tamamına değil.
- Dizindeki sayfaları robots.txt ile kapatıp noindex beklemek: Google etiketi göremediği için sayfalar dizinde kalır.
- Canonical’ı içeriği farklı bir sayfaya vermek: Sinyal yok sayılabilir ve iki adres de dizinde kalabilir.
- Joker karakterli kuralı test etmemek: Fazla geniş bir
Disallowürün sayfalarını ya da asıl kategori adresini de engelleyebilir. - Filtre sayfalarını sitemap’e doldurmak: Hem dizinlemek hem engellemek istemek Google’a çelişkili sinyal verir.
- Sonucu ölçmemek: Değişiklikten önce ve sonra Search Console’da dizinli sayfa sayısına, “alternatif sayfa” durumlarına ve tarama istatistiklerine bakın; etkiyi ancak böyle görürsünüz.
Bu hataların çoğu tek bir nedenden doğar: araçlar ayrı ayrı değil, sırayla ve amaçlarına göre kullanılmalıdır. Önce hangi sayfaların aranabilir olacağına karar verin, sonra dizin dışında kalacakları noindex ya da tarama kuralıyla ayırın, en sonda kopya adresleri canonical ile birleştirin.
Soft Ajans E-Ticaret SEO’sunda Neler Yapıyor?
Mağazanızın filtre ve parametre yapısını Search Console verisiyle birlikte inceler; hangi filtre sayfalarının dizinde olduğunu, hangilerinin tarama yükü yarattığını ve hangilerinin gerçek arama talebi taşıdığını çıkarırız. Ardından canonical, noindex ve tarama kurallarını platformunuza uygun biçimde kurar ya da yazılımcınıza net yönergelerle iletiriz. Kategori ve ürün sayfalarının optimizasyonu, ürün şeması ve stok yönetimi de aynı çalışmanın parçasıdır. Sonuç garantisi vermeyiz; neyi neden yaptığımızı ve sonucu nasıl izleyeceğimizi baştan yazarız. Ayrıntılar için e-ticaret SEO hizmeti ve teknik SEO hizmeti sayfalarımıza bakabilir, sitenizin durumunu görmek için ücretsiz ön analiz isteyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Filtreli sayfalara canonical vermek yeterli mi?
Kopya içeriği birleştirmeye yardım eder ama taramayı durdurmaz ve Google’ı bağlamaz; bir sinyaldir. İçerik gerçekten aynıysa (sıralama, izleme parametresi) uygundur. Aranmayan filtre sayfaları için tarama kapatma ya da noindex gerekebilir.
Noindex ile robots.txt’yi aynı sayfada kullanabilir miyim?
Hayır, çünkü robots.txt ile engellenen sayfa taranmaz ve noindex etiketi okunamaz. Dizindeki sayfaları önce noindex ile çıkarın, dizinden düştüklerini doğrulayın, sonra istenirse taramayı kapatın.
Hangi filtreli sayfaları dizinlemeliyim?
Gerçek arama talebi olanları, benzersiz başlık ve ürün seti sunabilenleri ve temiz adresle yayınlanabilenleri. Sıralama, görünüm ve sayfa başına ürün gibi seçenekler dizine girmemelidir.
Filtreler JavaScript ile yükleniyorsa ne olur?
Adres değişmeden içerik güncelleniyorsa Google ek sayfa görmez; bu çoğu zaman sorun değildir. Ama dizinlenmesini istediğiniz kombinasyonlar gerçek adreslerle erişilebilir ve ham HTML’de görünür olmalıdır.
Shopify, WooCommerce ya da Ticimax’ta bu ayarlar nasıl yapılır?
Her platformun robots.txt ve canonical üzerindeki kontrolü farklıdır; bazıları şablon düzenlemesi, bazıları eklenti ya da ayar gerektirir. Denetimi platformdan bağımsız yapar, düzeltmeyi platformun imkânlarına göre planlarız.
Değişikliğin etkisi ne zaman görülür?
Google’ın sayfaları yeniden taramasına bağlıdır. Noindex’in etkisi sayfanın önemine göre aylar sürebilir; canonical ve tarama kurallarının etkisi de haftalar içinde Search Console trendlerinde belirginleşir.
