Yeni bir iş fikrini ticari faaliyete dönüştürmek isteyen girişimcilerin tamamlaması gereken temel işlemlerden biri şirket kuruluşudur. Ürün satışı, danışmanlık, yazılım, e-ticaret, üretim veya hizmet faaliyeti düzenli şekilde yürütülecekse işletmenin vergi, fatura, muhasebe ve gerektiğinde ticaret sicili kayıtlarının oluşturulması gerekir.

Ancak şirket kurmak yalnızca vergi dairesine başvurmaktan veya bir şirket unvanı seçmekten ibaret değildir.

Kuruluş sürecinden önce:

Yapılacak faaliyet
Hedef müşteri
Tahmini gelir
Başlangıç sermayesi
Ortaklık yapısı
Vergi yükümlülükleri
Çalışan ihtiyacı
İş yeri adresi
Satış kanalları
Gelecekteki büyüme planı

birlikte değerlendirilmelidir.

Türkiye’de girişimcilerin en sık tercih ettiği yapılar:

Gerçek kişi işletmesi
Limited şirket
Anonim şirket

olarak sıralanabilir.

Günlük kullanımda gerçek kişi işletmesi için sıklıkla şahıs şirketi ifadesi kullanılır. Bununla birlikte seçilecek işletme türü yalnızca kuruluş maliyetine göre belirlenmemelidir. Vergi yapısı, ortaklık, sorumluluk, yatırım alma hedefi ve operasyon büyüklüğü de dikkate alınmalıdır.

İşletmenin kuruluş kararından önce ürün, müşteri ve satış yöntemini belirlemek için kapsamlı bir pazarlama stratejisi hazırlanabilir.

Şirket Kurmak Ne Demektir?

Şirket kurmak, ticari veya mesleki bir faaliyetin yasal, vergisel ve mali kayıtlarının oluşturulmasıdır.

Kurulan yapıya göre:

Vergi mükellefiyeti açılır.
Ticaret unvanı belirlenir.
Faaliyet kodu seçilir.
Şirket sözleşmesi hazırlanır.
Ticaret sicili kaydı yapılır.
Vergi numarası oluşturulur.
Yasal defterler düzenlenir.
Fatura sistemi kurulur.
Banka hesabı açılır.
Çalışanlar için SGK işlemleri yapılır.
Gerekli ruhsat ve izinler alınır.

Gerçek kişi işletmesiyle limited veya anonim şirketin kuruluş işlemleri aynı değildir. Gerçek kişi işletmesinde temel süreç vergi mükellefiyetinin açılması üzerinden ilerlerken sermaye şirketlerinde MERSİS ve ticaret sicili tescili temel aşamalardır.

Şirket Kurmadan Önce Yapılması Gerekenler

Kuruluş işlemlerine başlamadan önce iş modelinin ve mali yapının planlanması gerekir.

İş Fikrini Netleştirin

Öncelikle işletmenin hangi ürünü veya hizmeti sunacağı açıkça belirlenmelidir.

Şu sorular cevaplanabilir:

Hangi problem çözülecek?
Müşteri neden bu işletmeyi tercih edecek?
Ürün veya hizmet nasıl üretilecek?
Satış internetten mi, fiziksel mağazadan mı yapılacak?
İşletme bireylere mi, şirketlere mi satış yapacak?
Gelir tek seferlik satıştan mı, abonelikten mi oluşacak?

Belirsiz iş modeliyle kurulan şirketlerde faaliyet kodu, adres, vergi yapısı ve gider planlaması sonradan sorun oluşturabilir.

Hedef Kitleyi Belirleyin

Sunulan ürün veya hizmetin kim tarafından satın alınacağı bilinmelidir.

Hedef kitle belirlenirken:

Yaş
Konum
Gelir düzeyi
Meslek
İhtiyaç
Satın alma davranışı
Fiyat beklentisi
Kullanılan satış kanalları

incelenebilir.

Doğru müşteri grubunu belirlemek için hedef kitle analizi yapılabilir.

Bireysel mi Kurumsal mı Satış Yapılacağına Karar Verin

İşletmenin son tüketiciye veya başka şirketlere satış yapması süreçleri etkileyebilir.

B2C işletmelerde:

Tüketici hakları
Mesafeli satış
İade süreçleri
Perakende fiyatlandırma
Yoğun müşteri iletişimi

önem kazanabilir.

B2B işletmelerde ise:

Teklif
Sözleşme
Vadeli satış
Kurumsal faturalandırma
Satış temsilcileri
Uzun karar süreçleri

öne çıkabilir.

Şirketlere satış yapılacaksa B2B iş modeli doğrultusunda ayrı bir plan hazırlanabilir.

Başlangıç Bütçesini Hesaplayın

Şirket sermayesi yalnızca kuruluş masraflarından oluşmaz.

Başlangıç bütçesine şu kalemler eklenebilir:

Kuruluş ve tescil
Mali müşavir
Şirket sermayesi
Kira ve depozito
Ekipman
Stok
Yazılım
Personel
Reklam
Web sitesi
Fatura ve muhasebe sistemleri
Ruhsat
Sigorta
Acil durum rezervi

Bütün bütçenin kuruluş işlemlerine veya ürün stoğuna ayrılması, şirketin ilk aylardaki nakit akışını zorlaştırabilir.

Faaliyet Adresini Belirleyin

Şirket kuruluşunda geçerli bir adres gösterilmesi gerekir.

Kullanılabilecek adres türleri:

Kiralık ofis
Mülk sahibine ait iş yeri
Ev adresi
Sanal ofis
Ortak çalışma alanı
Fabrika veya atölye
Depo ve merkez adresi

olabilir.

Her faaliyet evden veya sanal ofisten yürütülemeyebilir. Üretim, gıda, sağlık, eğitim, depolama ve perakende gibi alanlarda iş yerinin özel şartları karşılaması gerekebilir.

Adres seçilmeden önce:

Faaliyet türü
Belediye ruhsatı
Apartman yönetim planı
Kira sözleşmesi
Vergi yoklaması
Müşteri kabulü
Depolama ihtiyacı

kontrol edilmelidir.

Türkiye’de Kurulabilecek Şirket Türleri

Türkiye’de farklı şirket ve işletme türleri bulunur.

Başlıca yapılar şöyledir:

Gerçek kişi işletmesi
Limited şirket
Anonim şirket
Kollektif şirket
Komandit şirket
Kooperatif
Adi ortaklık

Küçük ve orta ölçekli girişimlerde en sık değerlendirilen yapılar gerçek kişi işletmesi, limited şirket ve anonim şirkettir.

Şahıs Şirketi Nedir?

Günlük kullanımda şahıs şirketi olarak adlandırılan yapı çoğunlukla gerçek kişinin kendi adına ticari veya mesleki faaliyette bulunmasını ifade eder.

Gerçek kişi işletmesinin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmaz. İşletme ve işletme sahibi hukuken birbirinden sermaye şirketlerindeki kadar kesin sınırlarla ayrılmaz.

Bu yapı genellikle:

Serbest çalışanlar
Danışmanlar
İçerik üreticileri
Küçük e-ticaret girişimleri
Yazılımcılar
Tasarımcılar
Yerel hizmet işletmeleri
Yeni girişimciler

tarafından tercih edilebilir.

Şahıs İşletmesinin Avantajları

Kuruluş süreci görece daha kolaydır.
Başlangıç işlemleri daha az olabilir.
Asgari sermaye şartı bulunmaz.
Tek kişi tarafından yönetilebilir.
Muhasebe ve kapanış süreçleri sermaye şirketlerine göre daha sade olabilir.
Düşük ölçekli faaliyetleri test etmek için uygun olabilir.

Şahıs İşletmesinin Dezavantajları

İşletme sahibi borçlardan kişisel malvarlığıyla sorumlu olabilir.
Gelir yükseldikçe artan oranlı gelir vergisi etkili olabilir.
Ortak alma ve pay devri sermaye şirketleri kadar sistematik değildir.
Büyük yatırımcılar veya kurumsal müşteriler açısından sınırlı görülebilir.
İşletmenin kişiden bağımsız devri daha zor olabilir.

Limited Şirket Nedir?

Limited şirket, bir veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilen sermaye şirketidir.

Limited şirket:

Tek ortakla kurulabilir.
En fazla 50 ortağa sahip olabilir.
Halka arz edilemez.
Müdür veya müdürler tarafından yönetilir.
Şirket borçlarından genel olarak şirket malvarlığıyla sorumludur.
Ortakların şirkete karşı sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye payıyla sınırlıdır.

Bununla birlikte ortak ve yöneticilerin kamu borçları ile temsil görevlerinden doğabilecek sorumlulukları ayrıca değerlendirilmelidir.

Limited Şirket Asgari Sermayesi

Limited şirketlerde asgari sermaye 50.000 TL’dir.

Sermayenin tamamı şirket tescilini izleyen 24 ay içerisinde ödenebilir. Şirket sözleşmesinde ödeme planı ve sermaye payları açık biçimde belirtilmelidir.

Asgari sermaye kuruluş gideri değildir. Sermaye, şirketin faaliyeti için kullanabileceği mali kaynağı ifade eder.

Limited Şirketin Avantajları

Tek kişiyle kurulabilir.
Ortaklık yapısı gerçek kişi işletmesine göre daha düzenlidir.
Kurumsal görünüm sağlayabilir.
Ortakların sorumluluğu genel olarak sermaye payıyla sınırlıdır.
Ticari faaliyet ve büyüme için uygun yapı sunabilir.
Payların ve yönetim yetkilerinin şirket sözleşmesinde düzenlenmesine imkân verir.

Limited Şirketin Dezavantajları

Kuruluş ve kapanış işlemleri gerçek kişi işletmesine göre daha kapsamlıdır.
Muhasebe ve ticaret sicili yükümlülükleri daha fazladır.
Ortaklık payı devri belirli şekil ve tescil işlemleri gerektirebilir.
Kâr dağıtımı ve şirketten para çekme işlemleri kurallara tabidir.
Ortaklar bazı kamu borçlarından payları oranında sorumlulukla karşılaşabilir.

Anonim Şirket Nedir?

Anonim şirket, sermayesi paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı kendi malvarlığıyla sorumlu olan sermaye şirketidir.

Anonim şirket:

Tek pay sahibiyle kurulabilir.
Yönetim kurulu tarafından yönetilir.
Pay yapısı yatırım ve ortaklık işlemlerine daha uygundur.
Belirli şartlarla halka açılabilir.
Büyük ölçekli ticari faaliyetlerde kullanılabilir.

Anonim Şirket Asgari Sermayesi

Anonim şirketlerde asgari esas sermaye 250.000 TL’dir.

Nakdî sermayenin:

En az dörtte biri tescilden önce
Kalan bölümü tescili izleyen 24 ay içerisinde

ödenmelidir.

Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi en az 500.000 TL olmalıdır.

Anonim Şirketin Avantajları

Yatırım alma süreçlerine daha uygun olabilir.
Pay devri limited şirkete göre daha esnek olabilir.
Kurumsal yönetim yapısı kurulabilir.
Çok ortaklı projeler için kullanılabilir.
Belirli koşullarda halka arz edilebilir.
Ortakların sorumluluğu taahhüt edilen sermaye paylarıyla sınırlıdır.

Anonim Şirketin Dezavantajları

Kuruluş işlemleri daha kapsamlıdır.
Asgari sermaye tutarı yüksektir.
Yönetim kurulu ve genel kurul süreçleri bulunur.
Kurumsal kayıt ve karar yükümlülükleri daha fazladır.
Bazı faaliyet alanlarında Bakanlık veya ilgili kurum izni gerekebilir.
Belirli sermaye seviyelerinde ek hukuki yükümlülükler oluşabilir.

Şahıs, Limited ve Anonim Şirket Karşılaştırması

Kriter	Gerçek kişi işletmesi	Limited şirket	Anonim şirket
Hukuki yapı	Gerçek kişi	Tüzel kişi	Tüzel kişi
Asgari sermaye	Bulunmaz	50.000 TL	250.000 TL
Ortak sayısı	Tek kişi	1-50	Bir veya daha fazla
Yönetim	İşletme sahibi	Müdür veya müdürler	Yönetim kurulu
Kuruluş süreci	Daha sade	Ticaret sicili tescili	Ticaret sicili tescili
Vergi türü	Gelir vergisi	Kurumlar vergisi	Kurumlar vergisi
Sorumluluk	Kişisel sorumluluk geniştir	Genel olarak şirket malvarlığı	Genel olarak şirket malvarlığı
Yatırım alma	Sınırlı	Uygun olabilir	Daha elverişlidir
Pay devri	Pay yapısı yoktur	Daha şekle bağlıdır	Daha esnek olabilir
Kapanış	Görece kolay	Tasfiye gerekebilir	Tasfiye gerekebilir
Uygun ölçek	Küçük ve başlangıç	Küçük, orta ve büyüyen	Orta, büyük ve yatırım odaklı

Hangi Şirket Türü Seçilmelidir?

Şirket türü seçilirken tek bir doğru cevap bulunmaz.

Gerçek Kişi İşletmesi Kimler İçin Uygun Olabilir?

Faaliyeti düşük bütçeyle test edecekler
Tek başına çalışacaklar
Ortak veya yatırımcı planlamayanlar
Başlangıç geliri sınırlı olanlar
Basit hizmet veya danışmanlık sunanlar
Operasyonu küçük olanlar

Limited Şirket Kimler İçin Uygun Olabilir?

Bir veya birkaç ortakla çalışacaklar
Kurumsal müşterilere hizmet verecekler
Düzenli ticari faaliyet yürütecekler
Orta ölçekli e-ticaret yapacaklar
Personel ve operasyon büyütmeyi planlayanlar
İşletme ile kişisel yapıyı ayırmak isteyenler

Anonim Şirket Kimler İçin Uygun Olabilir?

Yatırım alma hedefi bulunanlar
Çok ortaklı yapı kuracaklar
Pay devrini kolaylaştırmak isteyenler
Büyük ölçekli faaliyet planlayanlar
İleride halka açılmayı değerlendirenler
Kurumsal yönetim yapısına ihtiyaç duyanlar

Nihai seçim mali müşavir ve gerektiğinde şirketler hukuku alanında çalışan bir avukatla birlikte yapılmalıdır.

Şirket Kuruluşunda NACE Kodu Nedir?

NACE kodu, işletmenin ekonomik faaliyet alanını tanımlayan sınıflandırma kodudur.

NACE kodu:

Vergi kaydını
Oda kaydını
SGK iş kolunu
Teşvikleri
Ruhsat sürecini
İş sağlığı ve güvenliği sınıfını

etkileyebilir.

Yanlış faaliyet kodu seçilmesi:

Uygun olmayan vergi uygulamalarına
Ruhsat sorunlarına
Teşvik kaybına
SGK iş kolu uyuşmazlığına
Meslek odası sorunlarına

neden olabilir.

Birden fazla faaliyet yürütülecekse ana faaliyet ve ek faaliyet kodları mali müşavirle birlikte belirlenmelidir.

Şirket Unvanı Nasıl Seçilir?

Ticaret şirketlerinde resmî bir ticaret unvanı belirlenir.

Unvan seçerken:

Başka şirketlerle karışmaması
Şirket türünü içermesi
Faaliyet alanına uygun olması
Yanıltıcı olmaması
İzin gerektiren kelimeler taşımaması
Marka adıyla uyumlu olması

gerekir.

Ticaret unvanıyla marka adı aynı olmak zorunda değildir.

Örneğin şirketin resmî unvanı daha uzun olabilirken müşterilere sunulan marka kısa bir ad kullanabilir.

Marka ve internet sitesi için ad belirlerken SEO dostu alan adı nasıl seçilir rehberinden yararlanılabilir.

MERSİS Nedir?

MERSİS, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi’nin kısaltmasıdır.

Ticaret şirketlerinin:

Kuruluş
Değişiklik
Şube
Yetkili atama
Sermaye
Birleşme
Tür değişikliği
Terkin

gibi ticaret sicili işlemleri MERSİS üzerinden yürütülür.

Limited ve anonim şirket kuruluşunda şirket sözleşmesi MERSİS üzerinde hazırlanır. Sistem üzerinden başvuru oluşturulduktan sonra ilgili ticaret sicili müdürlüğünün istediği belgeler tamamlanır.

Limited Şirket Nasıl Kurulur?

Limited şirket kuruluş süreci genel olarak aşağıdaki adımlardan oluşur.

Şirket Bilgileri Belirlenir

Kuruluş öncesinde şu bilgiler hazırlanır:

Şirket unvanı
Merkez adresi
Faaliyet konusu
NACE kodu
Ortaklar
Sermaye
Sermaye payları
Müdürler
Temsil şekli
Şirket süresi

MERSİS Kaydı Oluşturulur

Kurucu veya yetkilendirilen kişi MERSİS üzerinden kuruluş başvurusunu başlatır.

Şirket sözleşmesinde:

Ortak bilgileri
Pay dağılımı
Yönetim
Temsil
Sermaye
Faaliyet
Merkez

bilgileri yer alır.

Şirket Sözleşmesi Hazırlanır

MERSİS üzerinden oluşturulan şirket sözleşmesi dikkatle kontrol edilmelidir.

Özellikle:

Faaliyet konusu
Ortaklık payları
Sermaye ödeme planı
Müdür yetkileri
Temsil şekli
Pay devri
Karar alma

maddeleri ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları etkileyebilir.

Birden fazla ortak bulunuyorsa standart metne ek olarak ayrıntılı ortaklar sözleşmesi hazırlanması değerlendirilebilir.

Ticaret Sicili Başvurusu Yapılır

MERSİS başvuru numarası ve gerekli belgelerle ilgili ticaret sicili müdürlüğüne başvurulur.

İstenen belgeler şirketin:

Ortak yapısına
Yabancı ortak bulunmasına
Ayni sermaye kullanılmasına
Faaliyet alanına
Yönetici yapısına

göre değişebilir.

İmza Beyanları Tamamlanır

Şirketi temsil edecek müdürlerin imza beyanları ilgili usule göre düzenlenir.

Tescil ve İlan Gerçekleşir

Belgeler uygun bulunduğunda şirket ticaret siciline tescil edilir ve kuruluş bilgileri Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir.

Tescille birlikte şirket tüzel kişilik kazanır.

Yasal Defterler Oluşturulur

Limited şirketlerin kuruluş sırasında tutulması gereken ticari defterlerin açılış işlemleri ilgili sistem ve ticaret sicili süreçleri üzerinden tamamlanır.

Vergi ve Diğer Kayıtlar Kontrol Edilir

Kuruluş bilgileri vergi dairesine iletilse de:

Vergi mükellefiyeti
Vergi levhası
E-tebligat
Fatura sistemi
KDV ve stopaj yükümlülükleri
Yoklama
Gerçek faydalanıcı bildirimi

mali müşavir tarafından kontrol edilmelidir.

Anonim Şirket Nasıl Kurulur?

Anonim şirket kuruluşu limited şirkete benzer şekilde MERSİS üzerinden başlatılır ancak sermaye ve yönetim yapısı daha kapsamlıdır.

Kurucular ve Paylar Belirlenir

Şirketin:

Pay sahipleri
Pay tutarları
Pay türleri
Sermayesi
Yönetim kurulu
Temsil yetkileri

belirlenir.

Esas Sözleşme Hazırlanır

Esas sözleşmede:

Ticaret unvanı
Merkez
Faaliyet konusu
Sermaye
Paylar
Yönetim kurulu
Temsil
Genel kurul
İlanlar
Hesap dönemi

düzenlenir.

Sermayenin Gerekli Bölümü Yatırılır

Nakdî sermayenin en az dörtte biri tescilden önce şirket adına açılan özel hesaba yatırılır.

Kalan sermaye tescilden sonraki 24 ay içinde ödenir.

İzin Gereksinimi Kontrol Edilir

Bankacılık, sigorta, finans, holding, bağımsız denetim ve bazı özel faaliyetlerde anonim şirket kuruluşu ilgili kurumların veya Ticaret Bakanlığının iznine tabi olabilir.

Ticaret Siciline Tescil Yapılır

Gerekli belgeler tamamlandıktan sonra şirket ticaret siciline kaydedilir ve ilan edilir.

Yönetim ve Vergi Süreçleri Tamamlanır

Kuruluş sonrasında:

Yönetim kurulu işlemleri
İmza yetkileri
Vergi kayıtları
Banka hesabı
Yasal defterler
E-tebligat
Fatura sistemi

kontrol edilir.

Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur?

Gerçek kişi işletmesinin kuruluşu sermaye şirketlerinden farklı olarak vergi mükellefiyetinin açılması üzerinden ilerler.

Faaliyet ve Adres Belirlenir

İşletmenin:

Faaliyet konusu
NACE kodu
İş yeri adresi
Başlangıç tarihi

belirlenir.

Mali Müşavirle Sözleşme Yapılır

Beyannamelerin ve yasal kayıtların yönetimi için serbest muhasebeci mali müşavirle çalışılabilir.

Mali müşavir:

Faaliyet kodunu
Vergi türlerini
Defter sistemini
İşe başlama bildirimini
Beyanname süreçlerini

planlar.

İşe Başlama Bildirimi Yapılır

Gerçek kişilerde işe başlama bildirimi, işe başlama tarihinden itibaren yasal süresi içerisinde yapılmalıdır.

Bildirim:

Dijital Vergi Dairesi
Yetkili meslek mensubu
Vergi dairesi

üzerinden gerçekleştirilebilir.

Yoklama Süreci Tamamlanır

Vergi dairesi iş yerinin ve faaliyetin durumunu doğrulamak için yoklama yapabilir.

Yoklamada:

Adres
Faaliyet
Ekipman
Tabela
Kira sözleşmesi
İşletme kapasitesi

incelenebilir.

Vergi Levhası ve Fatura Sistemi Oluşturulur

Mükellefiyet açıldıktan sonra:

Vergi levhası
E-tebligat
Fatura veya serbest meslek makbuzu
Defter sistemi
Beyanname yetkileri

kontrol edilir.

Şirket Kurmak İçin Gerekli Belgeler

Gerekli belgeler şirket türüne ve faaliyete göre değişebilir.

Genel olarak istenebilecek belgeler şunlardır:

Kimlik bilgileri
Yerleşim yeri bilgisi
İş yeri adresi
Kira sözleşmesi veya tapu
Şirket sözleşmesi
MERSİS başvuru numarası
Ortak ve yönetici bilgileri
İmza beyanı
Sermaye belgeleri
Yabancı ortak belgeleri
Ayni sermaye değerleme raporu
Faaliyet izinleri
Oda ve sicil formları
Vekâletname

Her ticaret sicili müdürlüğü, işlem türüne göre güncel belge listesini yayımlayabilir. Başvuru öncesinde ilgili müdürlükten belge kontrolü yapılmalıdır.

Şirket Kuruluş Belgeleri Karşılaştırması

Belge veya işlem	Gerçek kişi işletmesi	Limited şirket	Anonim şirket
Kimlik bilgileri	Gerekir	Gerekir	Gerekir
Adres belgesi	Gerekir	Gerekir	Gerekir
Kira sözleşmesi veya tapu	Gerekebilir	Gerekebilir	Gerekebilir
MERSİS başvurusu	Ticari işletme kaydına göre	Gerekir	Gerekir
Şirket sözleşmesi	Bulunmaz	Gerekir	Gerekir
Sermaye taahhüdü	Bulunmaz	Gerekir	Gerekir
Yönetici belirleme	İşletme sahibi	Müdür	Yönetim kurulu
Ticaret sicili tescili	Tacir kaydına göre	Gerekir	Gerekir
Vergi işe başlama	Gerçek kişi tarafından	Sicil bilgileri iletilir	Sicil bilgileri iletilir
İmza beyanı	Gerekebilir	Gerekir	Gerekir

Şirket Kuruluş Maliyeti Nelerden Oluşur?

Şirket kuruluş maliyeti tek bir bedelden oluşmaz.

Maliyet kalemleri şunlar olabilir:

Ticaret sicili
Oda kaydı
İlan
Mali müşavir
Noter ve vekâletname
İmza işlemleri
Defter işlemleri
Rekabet Kurumu payı
Sermaye
Kira ve depozito
Sanal ofis
Ruhsat
E-imza
Mali mühür
Fatura yazılımı
Banka
Marka tescili

Tutarlar:

Şehre
Şirket türüne
Sermayeye
Ortak sayısına
Belge sayısına
Faaliyet alanına
Alınan profesyonel hizmetlere

göre değişebilir.

Şirket sermayesi kuruluş gideri değildir. Sermaye şirketin özkaynağıdır; ticaret sicili ve profesyonel hizmet bedelleri ise gider niteliğindedir.

Şirket Kuruluş Maliyetleri Karşılaştırması

Gider grubu	Gerçek kişi işletmesi	Limited şirket	Anonim şirket
Asgari sermaye	Yok	50.000 TL	250.000 TL
Ticaret sicili	Duruma göre	Var	Var
Kuruluş işlemi	Daha sade	Orta	Daha kapsamlı
Muhasebe gideri	Görece düşük	Daha yüksek	Daha yüksek
Kapanış maliyeti	Görece düşük	Tasfiye gerekebilir	Tasfiye gerekebilir
Kurumsal yükümlülük	Daha az	Orta	Daha fazla

Kesin kuruluş tutarları için ilgili ticaret sicili müdürlüğü, meslek odası ve mali müşavirden güncel tarife alınmalıdır.

Mali Müşavir Zorunlu mudur?

Şirket kurarken bir serbest muhasebeci mali müşavirle çalışmak, kuruluş ve devam eden vergi süreçlerinin doğru yönetilmesine yardımcı olur.

Mali müşavir:

Şirket türü seçimi
Faaliyet kodu
Vergi kaydı
Beyannameler
Bordro
Defterler
Fatura süreçleri
Vergi takvimi
SGK bildirimleri
Kapanış işlemleri

konusunda destek sağlayabilir.

Girişimci şirket türünü yalnızca internet üzerinde bulunan genel bilgilere göre seçmemelidir. Faaliyet, gelir ve ortaklık planı mali müşavirle değerlendirilmelidir.

Şirket Kuruluşunda Avukat Gerekir mi?

Her şirket kuruluşunda avukatla çalışma zorunluluğu bulunmayabilir. Ancak aşağıdaki durumlarda hukuki destek önemlidir:

Birden fazla ortak bulunması
Yatırım alınması
Pay sahipliği haklarının düzenlenmesi
Özel esas sözleşme hazırlanması
Fikri mülkiyet devri
Yabancı ortak
Franchise
Lisans sözleşmeleri
Yüksek sermaye
Düzenlemeye tabi sektör

Standart şirket sözleşmesi ortaklar arasındaki bütün ticari ilişkileri düzenlemek için yeterli olmayabilir.

Ortaklar arasında ayrıca:

Görev dağılımı
Kâr paylaşımı
Yeni ortak kabulü
Pay devri
Rekabet yasağı
Ayrılma
Uyuşmazlık çözümü

konularını kapsayan sözleşme hazırlanabilir.

Şirket Adresi Ev Adresi Olabilir mi?

Faaliyet türü uygunsa ev adresi şirket adresi olarak kullanılabilir.

Ancak şu konular kontrol edilmelidir:

Tapu veya kira durumu
Kira stopajı
Apartman yönetim planı
Ev sahibinin onayı
Belediye ruhsatı
Müşteri kabulü
Üretim veya depolama
Vergi yoklaması

Her iş evden yürütülemeyebilir. Gürültü, üretim, gıda, sağlık veya yoğun müşteri trafiği oluşturan faaliyetlerde ek kısıtlamalar bulunabilir.

Sanal Ofisle Şirket Kurulur mu?

Sanal ofis, işletmeye yasal adres ve belirli ofis hizmetleri sağlayan bir modeldir.

Sanal ofis kapsamında:

Yasal adres
Posta karşılama
Sekreterya
Toplantı odası
Telefon hizmeti

sunulabilir.

Sanal ofis özellikle:

Danışmanlık
Yazılım
Dijital hizmet
Freelance çalışma
Uzaktan ekipler

için değerlendirilebilir.

Ancak:

Faaliyet alanının sanal ofise uygunluğu
Yoklama süreci
Kargo ve ürün depolama
Ruhsat
Banka ve müşteri beklentileri

önceden kontrol edilmelidir.

Şirket Kuruluşundan Sonra Yapılması Gerekenler

Şirketin tescil edilmesi veya vergi mükellefiyetinin açılması, bütün işlemlerin tamamlandığı anlamına gelmez.

Vergi Levhasını Kontrol Edin

Vergi levhasında:

Unvan
Vergi numarası
Adres
Vergi dairesi
Faaliyet
İşe başlama tarihi

kontrol edilmelidir.

E-Tebligat Sistemini Aktif Edin

Vergi dairesi ve diğer kurumların elektronik bildirimlerinin takip edilmesi gerekir.

E-tebligat adresinin düzenli kontrol edilmemesi yasal sürelerin kaçırılmasına neden olabilir.

Şirket Banka Hesabı Açın

Sermaye şirketlerinde şirket adına banka hesabı kullanılmalıdır.

Kişisel ve ticari para hareketlerinin ayrılması:

Muhasebe
Nakit akışı
Vergi
Ortaklık
Finansal raporlama

açısından önemlidir.

Fatura Sistemini Kurun

Faaliyete göre:

E-arşiv fatura
E-fatura
Serbest meslek makbuzu
Perakende satış belgesi
Yazar kasa
Ödeme kaydedici cihaz

uygulamaları değerlendirilebilir.

E-belge zorunlulukları ciro, faaliyet ve mevzuata göre değişebilir.

Muhasebe Takvimini Oluşturun

Her ay veya dönem içerisinde:

KDV
Muhtasar ve prim hizmet
Geçici vergi
Gelir veya kurumlar vergisi
SGK
Damga vergisi
Ba-Bs veya diğer bildirimler
E-defter ve e-belge

yükümlülükleri oluşabilir.

Vergi ödemeleri için şirket hesabında ayrı bir nakit rezervi tutulması faydalı olabilir.

Gerekli Ruhsatları Alın

Belediye ve ilgili kamu kurumlarından alınabilecek izinler:

İşyeri açma ruhsatı
Gıda izni
Sağlık izni
Üretim izni
Çevre izni
Mesleki yetki
Turizm belgesi
Eğitim izni

olabilir.

Şirket kurmak, faaliyet için gereken bütün özel izinlerin otomatik olarak alınmasını sağlamaz.

Çalışanlar İçin SGK İşlemlerini Yapın

Çalışan istihdam edilecekse:

SGK işyeri tescili
İşe giriş bildirimi
İş sözleşmesi
Bordro
İş sağlığı ve güvenliği
Çalışma süreleri
Personel özlük dosyası

hazırlanmalıdır.

Marka Tescilini Değerlendirin

Ticaret sicilinde şirket unvanının tescil edilmesi, markanın bütün sınıflarda otomatik olarak korunduğu anlamına gelmez.

Marka adı, logo ve ürün isimleri için ayrıca marka tescili değerlendirilebilir.

İnternet Sitesini Kurun

Kurumsal bir internet sitesi:

İşletmeyi tanıtır.
Ürün ve hizmetleri açıklar.
İletişim talebi toplar.
Güven oluşturur.
Arama motorlarından trafik sağlar.
E-ticaret satışını destekler.

Profesyonel bir dijital kimlik oluşturmak için web tasarım çalışmaları uygulanabilir.

Web sitesinin kesintisiz yayınlanabilmesi için uygun hosting hizmeti seçilmelidir.

Harita Kaydını Oluşturun

Fiziksel konumda müşteri kabul eden işletmeler Google Haritalar üzerindeki firma bilgilerini oluşturabilir.

Adres, telefon, çalışma saatleri ve hizmet bilgileri doğru girilmelidir.

Yerel görünürlük için Google Harita firma kaydı oluşturulabilir.

E-Ticaret Şirketi Nasıl Kurulur?

E-ticaret yapmak isteyen girişimci öncelikle uygun işletme türünü seçmelidir.

E-ticaret şirketi kuruluşunda:

Ürün türü
Stok yapısı
Pazaryeri kullanımı
Kendi web sitesi
İade oranı
Kargo
Sanal POS
Depo
Çalışan
Yurt dışı satış

değerlendirilmelidir.

Şirket kurulduktan sonra:

E-ticaret altyapısı
Ödeme sistemi
Kargo entegrasyonu
Fatura entegrasyonu
Mesafeli satış sözleşmesi
Ön bilgilendirme formu
Gizlilik ve KVKK metinleri
İade süreçleri

hazırlanmalıdır.

Teknik ve operasyonel adımlar için e-ticaret web sitesi nasıl kurulur rehberi incelenebilir.

İnternetten Satış Yapmak İçin Şirket Gerekir mi?

Düzenli ve kazanç elde etmeye yönelik ticari satışlarda vergi, fatura ve tüketici mevzuatı yükümlülükleri doğabilir.

Satışın:

Instagram
Pazaryeri
Kendi sitesi
Mesajlaşma uygulaması
Fiziksel mağaza

üzerinden yapılması ticari niteliğini ortadan kaldırmaz.

Bununla birlikte evde üretilen belirli ürünler, esnaf muaflığı ve özel istisnalar açısından farklı düzenlemelere tabi olabilir.

Faaliyete başlamadan önce mali müşavirden güncel durum değerlendirmesi alınmalıdır.

Yabancılar Türkiye’de Şirket Kurabilir mi?

Yabancı gerçek ve tüzel kişiler Türkiye’de şirket kurabilir veya şirkete ortak olabilir.

Yabancı ortaklı kuruluşlarda:

Pasaport
Vergi numarası
Tercüme
Apostil veya konsolosluk onayı
Türkiye’de adres
Vekâletname
Yabancı tüzel kişi belgeleri

gibi ek işlemler gerekebilir.

Şirket kurmak otomatik olarak çalışma veya oturma izni sağlamaz. Göç ve çalışma izni süreçleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Tek Kişilik Şirket Kurulabilir mi?

Evet. Hem limited hem de anonim şirket tek ortakla kurulabilir.

Tek ortaklı şirketlerde de:

Genel kurul kararları
Yönetim veya müdür kararları
Muhasebe
Vergi
Ticaret sicili
Sermaye

yükümlülükleri devam eder.

Tek ortaklı olmak, şirket malvarlığıyla kişisel malvarlığının birbirine karıştırılabileceği anlamına gelmez.

Ortaklı Şirket Kurarken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Ortaklık kurulmadan önce şu konular açıkça kararlaştırılmalıdır:

Sermaye payları
Görev dağılımı
İmza yetkisi
Maaş veya huzur hakkı
Kâr dağıtımı
Ek sermaye ihtiyacı
Yeni ortak kabulü
Pay devri
Rekabet yasağı
Şirketten ayrılma
Uyuşmazlık çözümü
Şirketin satışı

Sadece arkadaşlık veya akrabalık ilişkisine güvenerek yazılı düzenleme yapılmaması ileride sorun oluşturabilir.

Şirket Kurmak Ne Kadar Sürer?

Kuruluş süresi:

Şirket türüne
Belgelerin hazır olmasına
Ticaret sicili yoğunluğuna
Yabancı ortak bulunmasına
Özel izin gereksinimine
Ayni sermayeye
Başvurudaki eksiklere

göre değişebilir.

Gerçek kişi işletmeleri sermaye şirketlerine göre daha hızlı açılabilir. Limited ve anonim şirketlerde belgeler eksiksizse süreç daha kısa ilerler; izin ve değerleme gerektiren kuruluşlar daha uzun sürebilir.

Şirket Kurulduktan Sonra Aylık Giderler Nelerdir?

Şirketlerin düzenli giderleri faaliyet türüne göre değişir.

Başlıca aylık giderler:

Mali müşavir
Vergi
SGK veya Bağ-Kur
Personel ücretleri
Kira
Stopaj
Elektrik ve internet
Yazılım
Banka ve ödeme sistemi
Depo
Kargo
Reklam
Web sitesi
Sigorta
Meslek odası aidatları

olabilir.

Şirket kuruluşundan önce en az birkaç aylık sabit gideri karşılayabilecek işletme sermayesi planlanmalıdır.

Şirket Kurmanın Avantajları

Yasal biçimde ticaret yapmayı sağlar.
Fatura düzenleme imkânı verir.
Kurumsal müşterilerle çalışmayı kolaylaştırır.
Marka ve işletme değeri oluşturur.
Çalışan istihdam etmeyi sağlar.
Banka ve finansman süreçlerini destekler.
Ortaklık ve yatırım alma imkânı sunar.
E-ticaret ve pazaryeri faaliyetlerini düzenler.
Giderlerin işletme kayıtlarında izlenmesini sağlar.

Şirket Kurmanın Sorumlulukları

Vergi beyannameleri
Muhasebe kayıtları
Fatura düzeni
SGK bildirimleri
Ticaret sicili değişiklikleri
Ruhsat ve izinler
Tüketici hakları
Kişisel veri güvenliği
Çalışan hakları
Sözleşmeler
Borç ve nakit yönetimi

şirket sahibinin sorumlulukları arasındadır.

Şirketin satış yapmaması, bütün yasal yükümlülüklerin otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez.

Şirket Kurarken Yapılan Hatalar

İş modelini belirlemeden şirket kurmak
Yalnızca en düşük kuruluş maliyetine odaklanmak
Yanlış şirket türünü seçmek
NACE kodunu hatalı belirlemek
Adres uygunluğunu kontrol etmemek
Ortaklar sözleşmesi hazırlamamak
Başlangıç sermayesinin tamamını harcamak
Vergi ödemeleri için rezerv ayırmamak
Kişisel ve şirket parasını karıştırmak
Ruhsat gereksinimini araştırmamak
Marka tescilini önemsememek
Müşteri sözleşmelerini hazırlamamak
Muhasebe belgelerini düzensiz tutmak
Çalışan SGK işlemlerini geciktirmek
Yasal bildirimleri takip etmemek
İnternet sitesindeki hukuki metinleri ihmal etmek
Gelir oluşmadan yüksek sabit gider üstlenmek

Şirket Kuruluş Kontrol Listesi

Kuruluş Öncesi

İş fikri belirlendi mi?
Hedef müşteri tanımlandı mı?
Gelir modeli hazır mı?
Rakipler incelendi mi?
Başlangıç bütçesi hesaplandı mı?
Sabit giderler belirlendi mi?
Şirket türü seçildi mi?
Mali müşavirle görüşüldü mü?
Gerekirse avukat görüşü alındı mı?
Faaliyet adresi belirlendi mi?
Adres ruhsata uygun mu?
NACE kodu seçildi mi?
Ticaret unvanı araştırıldı mı?
Marka adı kontrol edildi mi?
Ortaklık oranları belirlendi mi?

Limited ve Anonim Şirket Kuruluşu

MERSİS hesabı oluşturuldu mu?
Şirket sözleşmesi hazırlandı mı?
Sermaye belirlendi mi?
Pay oranları doğru mu?
Müdür veya yönetim kurulu seçildi mi?
Temsil şekli belirlendi mi?
Gerekli izinler kontrol edildi mi?
Ticaret sicili belgeleri hazır mı?
İmza işlemleri tamamlandı mı?
Sermaye ödeme şartları yerine getirildi mi?
Tescil başvurusu yapıldı mı?
Ticaret Sicili Gazetesi ilanı kontrol edildi mi?

Vergi ve Muhasebe

Vergi mükellefiyeti açıldı mı?
Vergi levhası kontrol edildi mi?
E-tebligat aktif mi?
Yoklama tamamlandı mı?
Defter sistemi oluşturuldu mu?
Fatura sistemi kuruldu mu?
Mali mühür veya e-imza gerekli mi?
Gerçek faydalanıcı bildirimi yapıldı mı?
Vergi takvimi hazırlandı mı?
Muhasebe belgelerinin teslim düzeni belirlendi mi?

Operasyon

Şirket banka hesabı açıldı mı?
Kişisel ve ticari para ayrıldı mı?
Çalışan SGK işlemleri yapıldı mı?
İşyeri ruhsatı alındı mı?
Sigortalar düzenlendi mi?
Müşteri sözleşmeleri hazır mı?
Tedarikçi sözleşmeleri hazır mı?
Marka tescili değerlendirildi mi?
İnternet sitesi hazır mı?
Kurumsal e-posta oluşturuldu mu?
Ödeme sistemi kuruldu mu?
Reklam ve satış planı hazır mı?

Şirket Kuruluşu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Şirket nasıl kurulur?

Öncelikle faaliyet, adres, şirket türü ve sermaye belirlenir. Gerçek kişi işletmesinde vergi işe başlama bildirimi; limited ve anonim şirketlerde ise MERSİS ve ticaret sicili tescili tamamlanır.

Şirket kurmak için ne kadar para gerekir?

Şirket türü, şehir, sermaye, adres ve faaliyet alanına göre değişir. Limited şirket için en az 50.000 TL, anonim şirket için en az 250.000 TL sermaye gerekir. Kuruluş giderleri sermayeden ayrıdır.

Şahıs şirketi kurmak için sermaye gerekir mi?

Gerçek kişi işletmelerinde kanuni asgari sermaye şartı bulunmaz. Ancak kuruluş ve faaliyet giderleri için işletme sermayesi gerekir.

Limited şirket sermayesi ne kadar?

Limited şirket için asgari sermaye 50.000 TL’dir.

Anonim şirket sermayesi ne kadar?

Anonim şirket için asgari esas sermaye 250.000 TL’dir.

Tek kişi limited şirket kurabilir mi?

Evet. Limited şirket tek gerçek veya tüzel kişi ortakla kurulabilir.

Tek kişi anonim şirket kurabilir mi?

Evet. Anonim şirket tek pay sahibiyle kurulabilir.

Şirket kurmak için ofis gerekir mi?

Geçerli bir şirket adresi gerekir. Faaliyete göre ev adresi, sanal ofis veya fiziksel iş yeri kullanılabilir.

Ev adresine şirket kurulur mu?

Faaliyet ve bina şartları uygunsa kurulabilir. Kira, stopaj, ruhsat ve yönetim planı kontrol edilmelidir.

Sanal ofisle şirket kurulabilir mi?

Faaliyet türü uygunsa sanal ofis adresi kullanılabilir. Vergi yoklaması ve ruhsat koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirket kurmak için mali müşavir gerekir mi?

Vergi, defter ve beyanname süreçlerinin doğru yönetilmesi için mali müşavirle çalışılması önemlidir.

Şirket kurmak için avukat gerekir mi?

Her kuruluşta zorunlu olmayabilir. Birden fazla ortak, yatırım, yabancı ortak veya özel sözleşme bulunuyorsa hukuki destek alınması faydalıdır.

Şirket kuruluşu kaç gün sürer?

Belgeler ve şirket türüne göre değişir. Eksik belge, özel izin veya yabancı ortak süreci uzatabilir.

İnternetten şirket kurulur mu?

Birçok başvuru ve hazırlık işlemi elektronik ortamda yapılabilir. Sermaye şirketlerinde MERSİS üzerinden başvuru hazırlanır; işlem türüne göre ticaret sicili aşaması bulunur.

Şahıs şirketi internetten açılır mı?

İşe başlama bildirimi Dijital Vergi Dairesi veya yetkili mali müşavir aracılığıyla elektronik olarak yapılabilir. Yoklama ve diğer işlemler ayrıca tamamlanır.

E-ticaret yapmak için şirket gerekir mi?

Düzenli ticari satışlarda vergi ve fatura yükümlülükleri oluşabilir. Özel muafiyetler için mali müşavir görüşü alınmalıdır.

Instagram’dan satış yapmak için şirket gerekir mi?

Satış kanalından bağımsız olarak düzenli ve kazanç amaçlı ticari faaliyet vergi yükümlülüğü oluşturabilir.

Şirket olmadan fatura kesilir mi?

Vergi mükellefiyeti ve uygun belge sistemi olmadan ticari fatura düzenlenemez. Özel istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirket adı ile marka adı aynı olmak zorunda mı?

Hayır. Ticaret unvanı ile tüketiciye sunulan marka adı farklı olabilir.

Ticaret unvanı marka koruması sağlar mı?

Ticaret sicili tescili marka tescilinin yerine geçmez. Marka koruması ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirket kurulduktan sonra banka hesabı zorunlu mu?

Sermaye şirketlerinde şirket adına hesap kullanılması ticari işlemler açısından gereklidir. Kişisel ve şirket hareketleri ayrı tutulmalıdır.

Şirket kurulduktan sonra hemen fatura kesilir mi?

Vergi kaydı ve uygun e-belge veya fatura sistemi aktif hâle getirildikten sonra fatura düzenlenebilir.

Şirket çalışan olmadan kurulabilir mi?

Evet. Çalışan istihdam etmeden şirket kurulabilir. Şirket sahibi ve ortakların sosyal güvenlik durumu ayrıca değerlendirilir.

Memur şirket kurabilir mi?

Devlet memurlarının ticari faaliyet ve şirket yönetimindeki görevleri özel kurallara tabidir. Ortaklık ve yönetim durumu ilgili mevzuat doğrultusunda ayrıca incelenmelidir.

Öğrenci şirket kurabilir mi?

Fiil ehliyeti, yaş ve diğer yasal şartları sağlayan kişiler şirket kurabilir. Genç girişimci teşvikleri ve sosyal güvenlik durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Yabancı biri Türkiye’de şirket kurabilir mi?

Evet. Yabancılar şirket kurabilir veya ortak olabilir. Ek belge, tercüme ve izin işlemleri gerekebilir.

Şirket borçlarından ortak sorumlu mudur?

Sorumluluk şirket türüne, borcun niteliğine ve kişinin yönetici olup olmamasına göre değişir. Vergi ve SGK borçlarında özel sorumluluk hükümleri bulunabilir.

Şirket kapatmak kolay mı?

Gerçek kişi işletmeleri daha sade biçimde kapatılabilir. Limited ve anonim şirketlerde çoğunlukla tasfiye ve ticaret sicili işlemleri gerekir.

Doğru Şirket Türüyle İşletmenize Sağlam Bir Temel Oluşturun

Şirket kurmak, iş fikrini resmî ve sürdürülebilir bir ticari yapıya dönüştüren önemli bir adımdır.

Kuruluş sürecinde yalnızca belgelerin tamamlanmasına değil, işletmenin gelecekteki ihtiyaçlarına da odaklanılmalıdır.

Doğru bir başlangıç için:

İş modeli netleştirilmeli
Hedef müşteri belirlenmeli
Şirket türü doğru seçilmeli
Başlangıç sermayesi planlanmalı
Adres uygunluğu kontrol edilmeli
NACE kodu doğru belirlenmeli
Ortaklık şartları yazılı hâle getirilmeli
Vergi ve muhasebe yükümlülükleri öğrenilmeli
Ruhsat ve özel izinler tamamlanmalı
Nakit rezervi oluşturulmalıdır

Gerçek kişi işletmesi düşük ölçekli başlangıçlar için daha sade bir yapı sunabilir. Limited şirket düzenli ticari faaliyet ve ortaklık planları için tercih edilebilir. Anonim şirket ise yatırım, pay devri ve büyük ölçekli büyüme hedeflerinde daha uygun olabilir.

Şirket türü yalnızca kuruluş maliyetine göre seçilmemelidir. Daha düşük maliyetle kurulan ancak iş modeline uygun olmayan bir yapı, ilerleyen dönemlerde vergi, ortaklık ve dönüşüm maliyetleri oluşturabilir.

Kuruluş işlemleri tamamlandıktan sonra işletmenin müşteri kazanması için:

Kurumsal kimlik
Web sitesi
Arama motoru görünürlüğü
Sosyal medya
Reklam
İçerik
Satış süreçleri

birlikte planlanmalıdır.

Yeni şirketin hedef kitlesi tarafından tanınması için marka farkındalığı çalışmaları yürütülebilir. Düzenli içerik, reklam, SEO ve sosyal medya süreçlerini ortak satış hedefleriyle yönetmek için dijital pazarlama stratejisi oluşturulabilir.