İnternet üzerinden ürün veya hizmet satmak, yalnızca bir e-ticaret sitesi kurup ödeme almaya başlamaktan ibaret değildir. İşletmenin kimlik ve iletişim bilgilerini açıkça sunması, sipariş sürecini şeffaf biçimde yürütmesi, ticari elektronik ileti kurallarına uyması ve faaliyet modeline göre ilgili bildirimleri gerçekleştirmesi gerekir.
Kamuoyunda Elektronik Ticaret Kanunu veya kısaca ETK olarak adlandırılan temel düzenlemenin resmî adı, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanundur.
Kanun, 5 Kasım 2014 tarihinde yayımlanmış ve 1 Mayıs 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Elektronik ticaret sektöründe ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar nedeniyle 2022 yılında 7416 sayılı Kanun ile önemli değişiklikler yapılmış; özellikle elektronik ticaret pazar yerleri, satıcılarla kurulan ticari ilişkiler, veri kullanımı, reklam faaliyetleri ve lisans yükümlülükleri yeniden düzenlenmiştir.
Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun genel olarak şu konuları kapsar:
- Elektronik ticari faaliyetler
- Elektronik ortamda kurulan sözleşmeler
- Hizmet sağlayıcıların bilgi verme yükümlülükleri
- Sipariş sürecinde uyulması gereken esaslar
- Ticari iletişim
- SMS, e-posta ve arama yoluyla gönderilen ticari iletiler
- Elektronik ticaret pazar yerleri
- Aracı hizmet sağlayıcıların yükümlülükleri
- Haksız ticari uygulamalar
- Elektronik ticaret lisansları
- Denetim ve idari yaptırımlar
Kanunun güncel mevzuat yapısı; 6563 sayılı Kanun’un yanında elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları, aracı hizmet sağlayıcıları, ETBİS, İYS ve güven damgası gibi alanları düzenleyen yönetmelik ve tebliğlerden oluşur.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşletmenin faaliyet modeli, satış kanalları ve müşteri profiline göre bir hukuk uzmanından destek alınması gerekebilir.
Elektronik Ticaret Nedir?
Elektronik ticaret, tarafların fiziksel olarak aynı ortamda bulunmasına gerek kalmadan elektronik araçlar üzerinden gerçekleştirilen ekonomik ve ticari faaliyetlerdir.
Elektronik ticaret kapsamında şu işlemler gerçekleştirilebilir:
- Ürün ve hizmetlerin tanıtılması
- Ürünlerin internet üzerinden sergilenmesi
- Sipariş oluşturulması
- Mesafeli sözleşme kurulması
- Çevrim içi ödeme yapılması
- Dijital ürün teslimi
- Rezervasyon oluşturulması
- Abonelik satışı
- Pazar yeri üzerinden ürün satılması
- Mobil uygulama üzerinden alışveriş yapılması
Bir işletmenin internet sitesi üzerinden ürün satması açık bir e-ticaret örneğidir. Ancak elektronik ticaret yalnızca fiziksel ürün satışından oluşmaz.
Şu faaliyetler de e-ticaret kapsamında değerlendirilebilir:
- Çevrim içi eğitim satışı
- Yazılım aboneliği
- Dijital danışmanlık
- Otel rezervasyonu
- Etkinlik bileti
- Mobil uygulama içi satın alma
- İnternet üzerinden üyelik
- Dijital dosya veya lisans satışı
Elektronik ortamda satış yapmak isteyen işletmeler için temel süreçler e-ticaret nasıl yapılır? içeriğinde ayrıntılı biçimde incelenebilir.
Elektronik Ticaret Kanunu’nun Amacı Nedir?
6563 sayılı Kanun’un temel amacı, elektronik ticarete ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kanun özellikle şu alanlarda şeffaflık ve güven oluşturmayı amaçlar:
- Satıcının veya hizmet sağlayıcının tanınabilmesi
- Alıcının sözleşme öncesinde bilgilendirilmesi
- Sipariş şartlarının açık biçimde gösterilmesi
- Kullanıcının veri giriş hatalarını düzeltebilmesi
- Ticari elektronik iletilerin kurallara uygun gönderilmesi
- Elektronik ticaret pazar yerlerinde adil rekabetin korunması
- Satıcıların haksız ticari uygulamalara karşı korunması
- Büyük ölçekli platformların faaliyetlerinin denetlenmesi
- Elektronik ticaret verilerinin izlenmesi
Kanunun kapsamı; ticari iletişim, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı sorumlulukları, elektronik iletişim araçlarıyla kurulan sözleşmeler, bilgi verme yükümlülükleri ve uygulanacak yaptırımları içerir.
Elektronik Ticaret Kanunu Kimleri Kapsar?
Kanun, elektronik ortamda ticari faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişileri kapsayabilir.
Kapsama girebilecek işletmelere şu örnekler verilebilir:
- Kendi internet sitesinden ürün satan şirketler
- Mobil uygulama üzerinden hizmet sunan işletmeler
- Pazar yeri işleten platformlar
- Pazar yerlerinde satış yapan mağazalar
- Çevrim içi rezervasyon alan işletmeler
- Dijital ürün veya üyelik satan girişimler
- İnternet üzerinden danışmanlık sunan firmalar
- Sosyal medya üzerinden sipariş alan işletmeler
- Elektronik posta üzerinden ticari sözleşme kuran şirketler
- B2B sipariş platformları
İşletmenin tüketicilere mi yoksa başka işletmelere mi satış yaptığı bazı yükümlülüklerin uygulanma biçimini etkileyebilir.
Kurumsal işletmeler arasındaki satış yapısını anlamak için B2B iş modeli, son tüketiciye yönelik satış yapısını anlamak için ise B2C nedir? içerikleri incelenebilir.
Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcı Nedir?
Elektronik ticaret hizmet sağlayıcı, elektronik ticaret faaliyetinde bulunan hizmet sağlayıcıdır.
Basit ifadeyle kendi ürün veya hizmetini elektronik ortamda satışa sunan işletme, elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak değerlendirilebilir.
Örnekler:
- Kendi internet sitesinde ayakkabı satan şirket
- Mobil uygulama üzerinden yemek satan restoran
- İnternet üzerinden eğitim üyeliği sunan platform
- Çevrim içi rezervasyon alan otel
- Kendi sitesi üzerinden yazılım lisansı satan şirket
Elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar için kullanılan güncel kısaltma ETHS şeklindedir.
Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı Nedir?
Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı, başka işletmelerin ürün veya hizmetlerini sunabilmesi için elektronik ticaret ortamı sağlayan gerçek veya tüzel kişidir.
Bu işletmeler genel olarak e-ticaret pazar yeri olarak bilinir.
Örnekler:
- Birden fazla mağazanın satış yaptığı pazar yerleri
- Restoranlarla müşterileri buluşturan sipariş platformları
- Hizmet verenlerle müşterileri buluşturan uygulamalar
- Satıcılar adına mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden platformlar
Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar için ETAHS kısaltması kullanılır.
| Faaliyet modeli | Tanım | Örnek |
|---|---|---|
| ETHS | Kendi ürün veya hizmetini elektronik ortamda satan işletme | Kendi sitesinden ürün satan marka |
| ETAHS | Başka işletmelere satış ortamı sağlayan platform | E-ticaret pazar yeri |
| Pazar yeri satıcısı | ETAHS tarafından sunulan ortamda satış yapan ETHS | Platform içerisindeki mağaza |
Elektronik Ticaret Kanunu’nun Temel Yükümlülükleri
Kanun kapsamındaki temel yükümlülükler işletmenin faaliyet modeline göre değişebilir.
Genel yükümlülükler şu şekilde sınıflandırılabilir:
| Yükümlülük | Temel amaç |
|---|---|
| Tanıtıcı bilgi sunma | İşletmenin kimliğini ve iletişim bilgilerini açıklamak |
| Sözleşme öncesi bilgilendirme | Kullanıcıya işlem sürecini anlatmak |
| Sipariş şartlarını gösterme | Toplam bedeli ve sözleşme koşullarını açıklamak |
| Sipariş teyidi | Siparişin alındığını elektronik ortamda bildirmek |
| Hata düzeltme araçları | Kullanıcının yanlış bilgileri değiştirmesini sağlamak |
| Ticari ileti kuralları | SMS, e-posta ve aramaları uygun izinlerle yapmak |
| ETBİS bildirimi | Elektronik ticaret faaliyetlerini sisteme bildirmek |
| Pazar yeri yükümlülükleri | Satıcılarla adil ve şeffaf ilişki kurmak |
| Veri ve belge saklama | İşlemlere ilişkin kayıtları korumak |
| Denetime uyum | Bakanlık tarafından istenen bilgileri sunmak |
Bilgi Verme Yükümlülüğü Nedir?
Hizmet sağlayıcı, elektronik ortamda sözleşme kurulmadan önce alıcıya belirli bilgileri açık ve erişilebilir biçimde sunmalıdır.
Kanuna göre sözleşme öncesinde genel olarak şu bilgilerin açıklanması gerekir:
- Hizmet sağlayıcının güncel tanıtıcı bilgileri
- Sözleşmenin kurulması için izlenecek teknik adımlar
- Sözleşme metninin saklanıp saklanmayacağı
- Alıcının sözleşmeye daha sonra erişip erişemeyeceği
- Sözleşmeye erişimin ne kadar süre sağlanacağı
- Veri giriş hatalarının nasıl belirleneceği
- Hataların nasıl düzeltilebileceği
- Uygulanan gizlilik kuralları
- Varsa alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri
- Mensup olunan meslek odası ve davranış kuralları
Hizmet sağlayıcının ayrıca sözleşme hükümlerini ve genel işlem şartlarını alıcının saklayabileceği bir yapı sunması gerekir.
İnternet Sitesinde Hangi İşletme Bilgileri Bulunmalıdır?
İşletmenin faaliyet türüne göre internet sitesinde şu bilgilere yer verilmesi gerekebilir:
- Ticaret unvanı
- İşletme adı
- MERSİS numarası
- Vergi kimlik bilgileri
- Merkez adresi
- Kayıtlı elektronik posta adresi
- Telefon numarası
- E-posta adresi
- Ticaret sicili bilgileri
- Esnaf sicili bilgileri
- İlgili meslek odası
- Satıcı veya hizmet sağlayıcı bilgileri
Bu bilgilerin kullanıcı tarafından kolayca bulunabilmesi önemlidir. Yalnızca uzun bir sözleşme metni içerisinde görünmeyecek biçimde sunulmaları yeterli olmayabilir.
İletişim ve kurumsal bilgiler, genellikle şu alanlarda gösterilebilir:
- İletişim sayfası
- Site alt bölümü
- Mesafeli satış sözleşmesi
- Ön bilgilendirme formu
- Üyelik sözleşmesi
- İşlem rehberi
- Satıcı profili
İşlem Rehberi Nedir?
İşlem rehberi, kullanıcının internet sitesi veya uygulama üzerinden nasıl sipariş vereceğini ve sözleşmenin nasıl kurulacağını açıklayan bilgilendirme alanıdır.
İşlem rehberinde şu bilgiler bulunabilir:
- Ürünün nasıl seçileceği
- Sepete nasıl ekleneceği
- Teslimat bilgilerinin nasıl girileceği
- Ödeme yönteminin nasıl seçileceği
- Siparişin nasıl onaylanacağı
- Veri giriş hatalarının nasıl düzeltileceği
- Sözleşmelerin saklanıp saklanmayacağı
- Kullanıcının sözleşmeye nasıl erişebileceği
- Kullanılabilecek diller
- Gizlilik kuralları
- Uyuşmazlık çözüm yöntemleri
Elektronik ticaret mevzuatındaki ikincil düzenlemeler, elektronik ticaret ortamında iletişim bilgileri ile işlem rehberinin kolayca erişilebilir biçimde sunulmasını öngörür.
Sipariş Sürecinde Uyulması Gereken Kurallar
Elektronik ortamda alınan siparişlerde şeffaf bir onay süreci oluşturulmalıdır.
Hizmet sağlayıcının sipariş aşamasında genel olarak şu yükümlülükleri bulunur:
- Sipariş onaylanmadan önce sözleşme şartlarını göstermek
- Ödenecek toplam bedeli açıkça belirtmek
- Kullanıcının sipariş bilgilerini kontrol etmesini sağlamak
- Veri giriş hatalarını düzeltme imkânı vermek
- Siparişin alındığını gecikmeksizin teyit etmek
- Sipariş ve sözleşme kayıtlarının saklanabilmesini sağlamak
Kanuna göre kullanıcı, ödeme bilgilerini girmeden ve siparişi onaylamadan önce ödeyeceği toplam bedel dâhil olmak üzere sözleşme şartlarını açıkça görebilmelidir. Siparişin alındığı da elektronik iletişim araçlarıyla gecikmeden teyit edilmelidir.
Toplam Bedel Nasıl Gösterilmelidir?
Sipariş onayından önce kullanıcıya yalnızca ürünün liste fiyatı değil, ödeyeceği toplam tutar gösterilmelidir.
Toplam bedel içerisinde faaliyet modeline göre şu kalemler bulunabilir:
- Ürün veya hizmet bedeli
- Vergiler
- Kargo bedeli
- Teslimat masrafları
- Hizmet bedeli
- İşlem bedeli
- Ek seçenekler
- İndirimler
- Kuponlar
Son ödeme aşamasında kullanıcıya beklenmedik bir ücret eklenmesi şeffaflık ilkesine aykırı sonuçlar doğurabilir.
Sipariş Teyidi Nasıl Yapılır?
Sipariş oluşturulduktan sonra kullanıcıya siparişin alındığı bildirilmelidir.
Sipariş teyidi şu yöntemlerle gönderilebilir:
- E-posta
- SMS
- Mobil uygulama bildirimi
- Kullanıcı hesabındaki sipariş ekranı
- Elektronik belge
Sipariş teyidinde şu bilgiler bulunabilir:
- Sipariş numarası
- Satın alınan ürün veya hizmetler
- Toplam tutar
- Ödeme yöntemi
- Teslimat adresi
- Tahmini teslim süresi
- Satıcı bilgileri
- İptal ve iade bilgileri
- İletişim kanalları
Elektronik Ticari İleti Nedir?
Ticari elektronik ileti, ticari amaçla telefon, SMS, e-posta veya benzeri elektronik iletişim araçları üzerinden gönderilen tanıtım ve pazarlama mesajlarıdır.
Ticari elektronik ileti örnekleri:
- İndirim SMS’i
- Kampanya e-postası
- Pazarlama amaçlı telefon araması
- Yeni ürün duyurusu
- Sepet hatırlatma mesajı
- Kupon bildirimi
- Müşteriye özel teklif
- Yeniden pazarlama mesajı
Sipariş teyidi, teslimat bildirimi veya satın alınan hizmete ilişkin zorunlu bilgilendirmeler ile pazarlama amaçlı iletiler aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Ticari Elektronik İleti Göndermek İçin Onay Gerekir mi?
Tüketici niteliğindeki alıcılara pazarlama amaçlı ticari elektronik ileti gönderilmeden önce genel olarak onay alınması gerekir.
Onay:
- Yazılı olarak
- Elektronik ortamda
- İYS üzerinden
- İnternet sitesi formuyla
- Mobil uygulama üzerinden
alınabilir.
Alıcıdan yalnızca pazarlama mesajı göndererek onay talep edilmesi uygun değildir. Tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari iletilerde önceden onay konusunda farklı kurallar bulunmakla birlikte bu kişiler de reddetme hakkını kullanabilir.
Onay metni:
- Açık olmalı
- Belirli olmalı
- Hangi iletişim kanallarını kapsadığı anlaşılmalı
- Hizmet sağlayıcı bilgilerini içermeli
- Başka bir şartın içerisine gizlenmemeli
- Önceden seçili kutuyla dayatılmamalıdır
İleti Yönetim Sistemi Nedir?
İleti Yönetim Sistemi, ticari elektronik ileti izinlerinin merkezi biçimde yönetildiği sistemdir. Kısaca İYS olarak adlandırılır.
İYS sayesinde alıcılar:
- Hangi işletmelere izin verdiğini görebilir.
- SMS izinlerini kontrol edebilir.
- E-posta izinlerini inceleyebilir.
- Sesli arama izinlerini yönetebilir.
- Verdikleri izinleri kaldırabilir.
Hizmet sağlayıcılar ise ticari elektronik ileti onaylarını ve ret bildirimlerini sistem üzerinden yönetebilir. Ticaret Bakanlığı, İYS’nin hem alıcıların izinlerini tek noktadan kontrol edebilmesine hem de hizmet sağlayıcıların onay süreçlerini ispatlayabilmesine yardımcı olduğunu belirtmektedir.
Ret Bildirimi Sonrasında Ne Yapılmalıdır?
Alıcı, ticari elektronik ileti almaktan dilediği zaman vazgeçebilir.
Ret işlemi:
- Kolay
- Ücretsiz
- İletinin gönderildiği kanala uygun
- Kullanıcıyı gereksiz işlemle karşılaştırmayacak
biçimde sunulmalıdır.
Ret bildiriminin ardından ticari elektronik ileti gönderiminin mevzuatta belirtilen süre içerisinde durdurulması gerekir. Bakanlık açıklamalarında bu sürenin üç iş günü olduğu belirtilmektedir.
ETBİS Nedir?
Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi, elektronik ticaret yapan işletmelerin kayıt ve bildirimlerinin tutulduğu sistemdir. Kısaca ETBİS olarak adlandırılır.
ETBİS’in amaçları şunlardır:
- E-ticaret yapan işletmeleri kayıt altına almak
- İşletmelerin ulaşılabilirliğini artırmak
- E-ticaret verilerini takip etmek
- Sektörel istatistikler oluşturmak
- Kayıt dışı faaliyetleri azaltmak
- Tüketicilerin işletme bilgilerine erişmesini sağlamak
Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre elektronik ticaret veya aracılık faaliyetinde bulunan hizmet sağlayıcılar ve aracı hizmet sağlayıcılar, faaliyetlerine başlamadan önce ETBİS kayıt yükümlülüğüyle karşılaşabilir. Kayıt sırasında işletme, alan adı, mobil uygulama, iletişim, ödeme yöntemleri ve faaliyet türü gibi bilgiler sisteme bildirilir.
Faaliyet modeli, yalnızca pazar yerinde satış yapılması veya yurt dışı platformların kullanılması gibi durumlar ETBİS yükümlülüğünün kapsamını etkileyebilir. Bu nedenle işletmenin güncel ETBİS şartlarını kendi satış modeline göre kontrol etmesi gerekir.
ETBİS’e Hangi Bilgiler Girilir?
Faaliyet türüne göre şu bilgiler talep edilebilir:
- MERSİS numarası
- Vergi kimlik numarası
- T.C. kimlik numarası
- KEP adresi
- İnternet sitesi alan adı
- Mobil uygulama bilgileri
- E-ticaret faaliyet türü
- Sunulan ürün ve hizmet türleri
- Kullanılan ödeme yöntemleri
- Kargo ve lojistik bilgileri
- Banka ve ödeme kuruluşu bilgileri
- Yurt dışı faaliyet bilgileri
ETBİS’e kayıt olunması, internet sitesinin bütünüyle güvenli veya hukuka eksiksiz uyumlu olduğu yönünde bir garanti oluşturmaz. ETBİS’in resmî site sorgulama sayfası da kaydın, işletmenin güvenilirliğinin veya gelecekte hukuka aykırı faaliyet göstermeyeceğinin garantisi olmadığını açıkça belirtmektedir.
Pazar Yerlerinin Yükümlülükleri Nelerdir?
2022 yılında yapılan değişiklikler ve devamındaki yönetmelik düzenlemeleriyle elektronik ticaret pazar yerleri için ayrıntılı yükümlülükler getirilmiştir.
Bu düzenlemeler genel olarak şu alanları kapsar:
- Satıcılarla yapılan aracılık sözleşmeleri
- Satıcılara uygulanabilecek kısıtlamalar
- Haksız ticari uygulamalar
- Dâhilî iletişim sistemi
- Ödeme süreleri
- Satıcı verilerinin kullanımı
- Reklam ve indirim bütçeleri
- Fikri ve sınai mülkiyet ihlalleri
- Elektronik ticaret lisansı
- Satıcıların erişiminin kısıtlanması
- Sipariş bilgilerinin yönetimi
Ticaret Bakanlığı, yapılan düzenlemelerin pazar yerlerinde rekabeti bozucu uygulamaları önlemeyi, satıcıları haksız uygulamalara karşı korumayı ve belirli büyüklükteki platformları lisans kapsamına almayı amaçladığını belirtmektedir.
Haksız Ticari Uygulama Nedir?
Elektronik ticaret pazar yerinin satıcının ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan, karar verme kabiliyetini azaltan veya normal şartlarda taraf olmayacağı bir ticari ilişkiye zorlayan uygulamaları haksız ticari uygulama olarak değerlendirilebilir.
Örnek olabilecek uygulamalar:
- Satıcıya açıklanmayan cezai şart uygulanması
- Satıcıdan sözleşmede bulunmayan ücret alınması
- Ödemelerin gerekçesiz biçimde geciktirilmesi
- Satıcının kampanyaya zorlanması
- Hizmet şartlarının tek taraflı ve geriye dönük değiştirilmesi
- Satıcının platform verilerine erişiminin engellenmesi
- Mağazanın açıklama alınmadan kapatılması
- Platform hizmetlerinin zorunlu tutulması
Hangi uygulamanın hukuka aykırı olduğu somut olayın ayrıntılarına ve güncel yönetmelik hükümlerine göre değerlendirilir.
Elektronik Ticaret Lisansı Nedir?
Belirli büyüklüklerin üzerinde faaliyet gösteren elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar ve bazı elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar için elektronik ticaret lisansı yükümlülüğü bulunabilir.
Lisans yükümlülüğünde:
- Net işlem hacmi
- İşlem sayısı
- Faaliyet modeli
- Pazar yeri niteliği
- Ekonomik bütünlük
gibi unsurlar dikkate alınabilir.
Kanunda yer alan parasal eşikler elektronik ticaret hacmindeki değişimlere göre güncellenebilmektedir. Ticaret Bakanlığı, 2025 takvim yılına ilişkin net işlem hacimlerine uygulanacak eşik değerleri Mart 2026’da yeniden güncellemiştir.
Küçük ve orta ölçekli her e-ticaret işletmesinin lisans alması gerektiği düşünülmemelidir. Lisans yükümlülüğü belirli ölçütleri aşan işletmeler açısından gündeme gelir.
Elektronik Ticaret Kanunu ile Mesafeli Sözleşmeler Arasındaki Fark
6563 sayılı Kanun ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği birbirini tamamlayan ancak farklı alanları düzenleyen mevzuatlardır.
| Düzenleme | Temel konusu |
|---|---|
| 6563 sayılı Kanun | E-ticaretin genel esasları, bilgi verme, sipariş, ticari iletiler ve platform yükümlülükleri |
| 6502 sayılı Kanun | Tüketicinin korunması |
| Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği | Uzaktan kurulan tüketici sözleşmeleri |
| KVKK | Kişisel verilerin işlenmesi ve korunması |
| Ticari ileti mevzuatı | SMS, e-posta ve arama izinleri |
| ETBİS düzenlemeleri | E-ticaret kayıt ve bildirimleri |
Mesafeli sözleşmeler kapsamında özellikle şu konular düzenlenir:
- Ön bilgilendirme
- Cayma hakkı
- Teslimat
- İade
- İstisnalar
- Bedel iadesi
- Aracı hizmet sağlayıcı sorumlulukları
Ticaret Bakanlığının tüketici bilgilendirme sayfasında aracı hizmet sağlayıcı, uzaktan iletişim araçlarıyla satıcı adına mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanmaktadır.
Elektronik Ticaret Kanunu ile KVKK Arasındaki Fark
Elektronik Ticaret Kanunu elektronik ticaret faaliyetlerini ve ticari iletişim süreçlerini düzenler.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ise kişisel verilerin:
- Hangi hukuki sebeple işlendiğini
- Hangi amaçla kullanıldığını
- Kimlerle paylaşıldığını
- Ne kadar süre saklandığını
- Nasıl korunduğunu
- İlgili kişinin haklarını
düzenler.
Bir işletmenin ticari ileti izni alması, bütün kişisel veri işlemlerinin otomatik olarak KVKK’ya uygun olduğu anlamına gelmez.
E-ticaret sitesinde şu kişisel veriler işlenebilir:
- Ad ve soyad
- Telefon numarası
- E-posta adresi
- Teslimat adresi
- Fatura bilgileri
- IP adresi
- Sipariş geçmişi
- Kullanıcı hareketleri
- Pazarlama tercihleri
Bu nedenle işletmelerin ETK uyumunun yanında KVKK, çerez, gizlilik ve bilgi güvenliği süreçlerini de ayrı olarak planlaması gerekir.
Sosyal Medyadan Satış Yapanlar ETK Kapsamında mı?
Instagram, WhatsApp veya başka bir sosyal medya platformu üzerinden düzenli biçimde ürün veya hizmet satılması da elektronik ticaret kapsamında değerlendirilebilir.
Sosyal medya üzerinden satış yapan işletmelerin şu yükümlülükleri gündeme gelebilir:
- Ticari kimliğini açıklama
- Ürün ve fiyat bilgisi sunma
- Sipariş şartlarını bildirme
- Mesafeli sözleşme kurallarına uyma
- Fatura düzenleme
- Cayma ve iade süreçlerini yönetme
- Ticari ileti izinlerini kontrol etme
- Kişisel verileri koruma
WhatsApp üzerinden sipariş alınması durumunda da müşteri bilgilerinin nasıl işlendiği ve pazarlama mesajlarının hangi izinle gönderildiği değerlendirilmelidir.
Kurumsal mesajlaşma süreçleri için WhatsApp Business işletme hesabı kullanılabilir.
E-Ticaret Sitesinde Bulunması Gereken Temel Metinler
İşletmenin sektörüne ve satış modeline göre e-ticaret sitesinde şu hukuki ve bilgilendirici metinler bulunabilir:
- Mesafeli satış sözleşmesi
- Ön bilgilendirme formu
- Üyelik sözleşmesi
- Gizlilik politikası
- KVKK aydınlatma metni
- Çerez politikası
- Ticari ileti onay metni
- İade ve iptal politikası
- Teslimat koşulları
- Kullanım koşulları
- İşlem rehberi
- İletişim bilgileri
- Satıcı bilgileri
Her sitede aynı hazır metinlerin kullanılması doğru değildir. Metinler işletmenin:
- Ürün türüne
- Teslimat yöntemine
- İade sürecine
- Ödeme altyapısına
- Üyelik modeline
- Pazarlama yöntemine
- Kişisel veri işlemlerine
göre hazırlanmalıdır.
ETK Uyumlu Bir Sipariş Sayfası Nasıl Olmalıdır?
Sipariş sayfasında kullanıcı şu bilgileri açıkça görebilmelidir:
- Satıcı
- Ürün veya hizmet
- Ürün adedi
- Birim fiyat
- İndirim
- Vergi
- Kargo
- Ek masraflar
- Ödenecek toplam bedel
- Teslimat yöntemi
- Teslimat adresi
- Fatura adresi
- Ödeme yöntemi
- Sözleşme şartları
- İptal ve iade bilgileri
Kullanıcının yanlış yazdığı adres, ürün adedi veya iletişim bilgisini ödeme öncesinde değiştirebilmesi gerekir.
Sipariş butonunun da kullanıcının ödeme yükümlülüğü altına girdiğini açıkça gösterecek biçimde hazırlanması önemlidir.
ETK Uyum Kontrol Listesi
| Kontrol alanı | Yapılması gereken |
|---|---|
| İşletme bilgileri | Unvan, adres ve iletişim bilgileri açıkça gösterilmeli |
| İşlem rehberi | Sipariş ve sözleşme adımları açıklanmalı |
| Ürün bilgileri | Fiyat, özellik ve temel şartlar doğru yazılmalı |
| Toplam bedel | Ödeme öncesinde bütün masraflarla gösterilmeli |
| Veri düzeltme | Kullanıcı sipariş bilgilerini değiştirebilmeli |
| Sipariş teyidi | Siparişin alındığı elektronik olarak bildirilmeli |
| Sözleşmeler | Kullanıcı tarafından saklanabilir olmalı |
| ETBİS | Faaliyet modeline göre kayıt kontrol edilmeli |
| İYS | Ticari ileti onayları yönetilmeli |
| Ret hakkı | Kolay ve ücretsiz çıkış yöntemi sunulmalı |
| KVKK | Kişisel veri süreçleri ayrıca düzenlenmeli |
| Mesafeli satış | Ön bilgilendirme ve cayma süreçleri hazırlanmalı |
| Pazar yeri | Aracılık sözleşmeleri ve platform şartları incelenmeli |
| Kayıtlar | Sipariş ve onay belgeleri güvenli biçimde saklanmalı |
| Güncelleme | Mevzuat değişiklikleri düzenli takip edilmeli |
Elektronik Ticaret Kanunu’na Uymamanın Sonuçları
6563 sayılı Kanun ve ilgili ikincil düzenlemelerdeki yükümlülüklere aykırılık hâlinde idari para cezaları uygulanabilir.
Yaptırım gerektirebilecek durumlara şu örnekler verilebilir:
- Bilgi verme yükümlülüğünü yerine getirmemek
- Sipariş şartlarını açıkça göstermemek
- Sipariş teyidi göndermemek
- Onaysız ticari elektronik ileti göndermek
- Ret talebini uygulamamak
- Bakanlığa yanlış veya eksik bilgi vermek
- ETBİS yükümlülüklerine aykırı davranmak
- Pazar yerinde haksız ticari uygulama yapmak
- Lisans yükümlülüğünü yerine getirmemek
- Denetim için istenen bilgi ve belgeleri sunmamak
Ceza tutarları yıllara göre yeniden değerleme oranında güncellenebilir. 2026 yılında uygulanacak idari para cezaları için ayrıca bir tebliğ yayımlanmış ve tutarlar 1 Ocak 2026 itibarıyla güncellenmiştir.
Bu nedenle eski tarihli internet içeriklerindeki ceza miktarlarına güvenilmemeli, güncel tebliğ kontrol edilmelidir.
Elektronik Ticaret Kanunu Kapsamında Yapılan Hatalar
Hazır Hukuki Metinleri Değiştirmeden Kullanmak
Başka bir e-ticaret sitesinden alınan sözleşmeler işletmenin gerçek satış süreçleriyle uyuşmayabilir.
Örneğin:
- Yanlış şirket bilgisi
- Sunulmayan ödeme yöntemi
- Uygulanmayan iade şartı
- Farklı teslimat süresi
- Hatalı iletişim bilgisi
bulunabilir.
İşletme Bilgilerini Gizlemek
Kullanıcının satıcıya ulaşmasını zorlaştırmak güven sorununa ve mevzuat ihlaline neden olabilir.
Marka güvenilirliğinin dijital ortamdaki önemi için dijital itibar çalışmaları incelenebilir.
Toplam Tutarı Son Aşamada Değiştirmek
Ürün sayfasında görünen fiyatın ödeme ekranında beklenmedik masraflarla yükselmesi kullanıcı güvenini azaltabilir.
Ticari İleti İznini Üyelik Şartı Yapmak
Pazarlama izni ile üyelik veya satış sözleşmesinin birbirinden ayrılması gerekir. Kullanıcı, alışveriş yapabilmek için zorunlu olarak reklam mesajlarını kabul etmek durumunda bırakılmamalıdır.
Önceden İşaretli Onay Kutusu Kullanmak
Kullanıcının aktif bir işlem yapmadan pazarlama onayı vermiş sayılması hukuki risk oluşturabilir.
Ret İşlemini Zorlaştırmak
Ticari ileti almak istemeyen kullanıcıdan:
- Hesaba giriş yapması
- Uzun form doldurması
- Ücret ödemesi
- Müşteri hizmetlerini araması
istenmemelidir.
ETBİS Kaydını Güncellememek
Alan adı, mobil uygulama, iletişim veya faaliyet bilgilerinin değişmesi durumunda kayıtların güncelliği kontrol edilmelidir.
ETK ile Bütün Mevzuata Uyum Sağlandığını Düşünmek
E-ticaret işletmeleri ayrıca şu düzenlemelerle karşılaşabilir:
- Tüketici mevzuatı
- KVKK
- Vergi mevzuatı
- Fikri mülkiyet hukuku
- Ürün güvenliği mevzuatı
- Reklam mevzuatı
- Sektörel izin ve ruhsatlar
- Elektronik haberleşme mevzuatı
Elektronik Ticaret Kanunu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Elektronik Ticaret Kanunu nedir?
Elektronik Ticaret Kanunu olarak bilinen düzenleme, resmî adıyla 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’dur. Elektronik sözleşmeler, siparişler, ticari iletiler ve e-ticaret platformlarıyla ilgili temel kuralları düzenler.
ETK neyin kısaltmasıdır?
ETK, uygulamada Elektronik Ticaret Kanunu ifadesinin kısaltması olarak kullanılabilir. Kanunun resmî adı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’dur.
Elektronik Ticaret Kanunu ne zaman yürürlüğe girdi?
Kanun 5 Kasım 2014 tarihinde yayımlanmış ve 1 Mayıs 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
ETK kimleri kapsar?
Kendi internet sitesinden veya mobil uygulamasından satış yapanlar, pazar yerleri, dijital hizmet sağlayıcılar ve elektronik ticaret faaliyetinde bulunan diğer işletmeler kapsamda değerlendirilebilir.
Pazar yerinde satış yapanlar ETK’ya uymak zorunda mı?
Evet. Pazar yeri üzerinden satış yapan işletmeler de elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olarak çeşitli bilgi, sözleşme, sipariş ve tüketici yükümlülükleriyle karşılaşabilir.
Her e-ticaret işletmesi ETBİS’e kayıt olmalı mı?
ETBİS yükümlülüğü işletmenin kendi internet sitesi, mobil uygulaması, pazar yeri faaliyeti ve satış modeli gibi faktörlere göre değerlendirilmelidir. Güncel istisnalar ve bildirim şartları kontrol edilmelidir.
İYS kaydı neden gereklidir?
İYS, SMS, e-posta ve sesli arama izinlerinin merkezi biçimde yönetilmesine yardımcı olur. Hizmet sağlayıcıların onay ve ret kayıtlarını mevzuata uygun biçimde takip etmesini sağlar.
Müşteriye kampanya SMS’i göndermek için izin gerekir mi?
Tüketici niteliğindeki alıcılara pazarlama amaçlı ticari elektronik ileti gönderilmeden önce genel olarak onay alınması gerekir. Kanunda ve yönetmelikte belirlenen istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.
Sipariş e-postası ticari ileti sayılır mı?
Sipariş teyidi, teslimat veya sözleşmenin yürütülmesine ilişkin zorunlu bilgilendirmeler ile reklam ve pazarlama iletileri aynı kapsamda değerlendirilmez. Mesajın içeriği önemlidir.
Elektronik Ticaret Kanunu cayma hakkını düzenler mi?
Cayma hakkının ayrıntıları ağırlıklı olarak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamında düzenlenir.
ETK ile KVKK aynı şey mi?
Hayır. ETK elektronik ticaret faaliyetlerini, KVKK ise kişisel verilerin işlenmesi ve korunmasını düzenler.
İnternet sitesinde mesafeli satış sözleşmesi bulunması yeterli mi?
Hayır. İşletme bilgileri, ön bilgilendirme, sipariş süreci, veri düzeltme, ticari ileti, KVKK, teslimat ve iade gibi diğer yükümlülükler de değerlendirilmelidir.
ETK’ya aykırılığın cezası var mı?
Evet. Aykırılığın türüne göre idari para cezaları uygulanabilir. Ceza tutarları her yıl güncellenebileceği için güncel mevzuat kontrol edilmelidir.
Sosyal medya üzerinden satış yapanlar da ETK kapsamında mı?
Düzenli ve ticari amaçla sosyal medya üzerinden ürün veya hizmet satan işletmeler de elektronik ticaret ve tüketici mevzuatı yükümlülükleriyle karşılaşabilir.
E-Ticaret Faaliyetlerinizi Mevzuata Uygun Planlayın
Elektronik Ticaret Kanunu, internet üzerinden satış yapan işletmelerin kullanıcılarla şeffaf ve güvenilir bir ticari ilişki kurmasını amaçlayan temel düzenlemelerden biridir.
İşletmeler öncelikle ticari kimliklerini açıkça göstermeli, sözleşmenin kurulma adımlarını anlatmalı ve sipariş onayından önce kullanıcıya toplam bedeli sunmalıdır. Kullanıcıların yanlış girdikleri bilgileri düzeltebilmesi ve siparişlerinin alındığına ilişkin elektronik teyit alması sağlanmalıdır.
SMS, e-posta ve sesli arama yoluyla yapılan pazarlama çalışmalarında onay, İYS ve ret hakkı süreçleri birlikte yönetilmelidir. Elektronik ticaret faaliyetinin niteliğine göre ETBİS kaydı ve bildirimleri kontrol edilmelidir.
Pazar yerleri ile bu platformlarda satış yapan işletmelerin yükümlülükleri birbirinden farklı olabilir. Büyük ölçekli elektronik ticaret işletmeleri açısından lisans, veri kullanımı, reklam bütçeleri ve haksız ticari uygulamalarla ilgili ek kurallar gündeme gelebilir.
ETK’ya uyum sağlamak, bütün hukuki yükümlülüklerin tamamlandığı anlamına gelmez. Tüketici mevzuatı, KVKK, mesafeli sözleşmeler, vergi, reklam ve ürün güvenliği düzenlemeleri de işletmenin faaliyetlerine göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Hukuki gerekliliklerle birlikte kullanıcı dostu, güvenilir ve satış odaklı bir altyapı oluşturmak için profesyonel e-ticaret ve dijital dönüşüm süreçleri birlikte planlanabilir. Mevzuat ve parasal yaptırımlar değişebildiği için içerikte sabit ceza tutarlarına yer verilmemiştir.