Siparişler telefonla, WhatsApp’la, e-postayla ve Excel dosyalarıyla geliyorsa bir B2B sitesinin zamanı gelmiş olabilir. Bayi “geçen sefer kaça almıştım” diye soruyor, satış temsilcisi fiyat listesini yeniden gönderiyor, siparişi bir kişi elle sisteme giriyor ve araya her seferinde bir yanlış kod ya da eski fiyat giriyor. B2B e-ticaret bu dağınıklığı tek ekranda toplar.
Ama B2B site, “normal bir e-ticaret sitesi artı giriş ekranı” değildir. Fiyat, yetki, ödeme ve sipariş kuralları farklıdır; bu kurallar baştan yazılmazsa en güzel tasarım bile işe yaramaz. Bu yazıda bir B2B e-ticaret sitesini adım adım nasıl planlayacağınızı anlatıyoruz: müşteri grupları, fiyat mantığı, sipariş kuralları, vade ve cari, entegrasyon, SEO ve pilot plan.
B2B E-Ticaret Siteleri Ne Zaman Gerekir?
Şu işaretlerden birkaçı sizin için doğruysa B2B altyapısını ciddi biçimde düşünün:
- Siparişlerin büyük kısmı telefon, WhatsApp, e-posta ya da Excel ile geliyor.
- Farklı bayilere farklı fiyat ya da iskonto uyguluyorsunuz.
- Bayiler stok ve fiyatı öğrenmek için sizi arıyor.
- Ekipte bir kişinin günü sipariş girişiyle geçiyor.
- Yanlış ürün kodu ve eski fiyat kaynaklı sipariş hataları sık yaşanıyor.
- Cari bakiye ve vade bilgisini bayiye siz aktarıyorsunuz.
Bayi ağınız yoksa ve satışı yalnızca tüketiciye yapıyorsanız standart bir e-ticaret sitesi yeterli olabilir. Modeli netleştirmek için önce B2B iş modeli ve B2B pazarlama yazılarımıza göz atabilirsiniz.
B2B ile B2C Arasındaki Fark
Görseldeki farklar yalnızca arayüz farkı değil, iş kuralı farkıdır. B2C’de herkes aynı fiyatı görür, tek kişi alışveriş yapar ve kartla öder. B2B’de fiyat müşteriye ya da gruba göre değişir, bir şirketin birden fazla kullanıcısı olur, ödeme havale, vade ya da cari ile yapılır, siparişler toplu ve tekrarlıdır, süreçte onay ve yetki adımları bulunur. Bu yüzden B2B projesini “tasarım” ile değil, “kural listesi” ile başlatmak gerekir.
Adım 1: Müşteri Gruplarını ve Yetkileri Tanımlayın
Önce kimlerin sisteme gireceğini yazın: bayi, alt bayi, kurumsal müşteri, perakende müşteri. Her grup için şunlara karar verin:
- Hangi ürünleri görür?
- Hangi fiyatı görür?
- Hangi ödeme yöntemlerini kullanabilir?
- Bir firmanın kaç kullanıcısı olabilir ve kim sipariş verebilir, kim onaylar?
Örneğin bir firmada satın alma sorumlusu siparişi hazırlayıp müdürün onayına gönderebilir. Bu yetki yapısı baştan tanımlanmazsa sonradan eklemek hem zaman hem maliyet demektir.
Adım 2: Fiyat Mantığını Kurun
B2B sitelerinin kalbi fiyat katmanlarıdır. Genel olarak şu katmanlar bulunur: liste fiyatı, grup iskontosu, müşteriye özel fiyat, miktara bağlı iskonto ve kampanya. En önemli karar, bu katmanların önceliğidir: aynı ürün için hem müşteriye özel fiyat hem grup iskontosu varsa hangisi geçerli? Öncelik yazılmazsa aynı bayi aynı ürüne iki farklı fiyat görür.
Kurgusal bir örnek: liste fiyatı 1.000 TL olan bir üründe A seviyesi bayiye %10 iskonto uygulanırsa net fiyat 900 TL, B seviyesine %15 uygulanırsa 850 TL, C seviyesine %20 uygulanırsa 800 TL olur. Sistem bu hesabı sipariş anında otomatik yapar; kimse fiyat listesi göndermez. Rakamlar yalnızca örnektir; kendi iskonto yapınıza göre uyarlayın.
Bir küçük ayrıntı: fiyatların KDV hariç mi, dahil mi gösterildiğini sayfada açıkça yazın. B2B alıcılar genellikle KDV hariç fiyatla çalışır ve belirsizlik sipariş sonrası tartışma çıkarır.
Adım 3: Sipariş Kurallarını Yazın
Bayi paneli ancak sizin sipariş kurallarınızı bildiği zaman iş görür. Şunları kâğıda dökün:
- Minimum sipariş: Tutar ya da adet olarak bir alt sınır var mı?
- Koli ve palet katları: Ürün 12’li kolide satılıyorsa sistem 12’nin katı dışında adet kabul etmemeli.
- Hızlı sipariş: Bayi ürün kodunu yazıp adedi girerek sipariş verebilmeli; sepeti tek tek gezmek zorunda kalmamalı.
- Önceki siparişi tekrarla: Düzenli alım yapan bayiler için en çok zaman kazandıran özelliklerden biridir.
- Toplu yükleme: Büyük siparişler için Excel ya da CSV ile sepeti doldurma.
- Stok gösterimi: Gerçek miktarı mı, yoksa “stokta var, yok” bilgisini mi göstereceksiniz?
Ürün verisi ve fotoğrafları hazır değilse siteyi kurmak zorlaşır; ürünleri kod ve özelliklerle düzenlemeye başlamak için ürün kataloğu hazırlama rehberimizden yararlanabilirsiniz.
Adım 4: Ödeme, Vade ve Cari Hesap
B2B’de kartla ödeme yalnızca seçeneklerden biridir. Havale ve EFT, vadeli satış ve cari limit de sistemde yer almalıdır. İki ayrıntı büyük fark yaratır:
- Cari bakiye ve açık fatura bilgisini bayi panelinde göstermek. Bayinin “ne kadar borcum var” diye sizi aramasını azaltır.
- Limit aşımı kuralı. Cari limiti aşan bir sipariş otomatik engellenebilir ya da onay bekleyen duruma düşebilir.
Faturayı çoğu zaman muhasebe ya da ön muhasebe programı keser; site, sipariş bilgisini o programa aktarmalıdır. E-fatura sürecini hatırlamak için e-fatura nasıl kesilir yazımıza bakabilirsiniz.
Adım 5: ERP ve Muhasebe Entegrasyonu
Entegrasyonun ana sorusu şudur: hangi veri hangi yönde akıyor ve doğru kaynak hangisi? Genel yaklaşımda ürün, stok, fiyat ve cari bakiye ERP ya da muhasebe programında tutulur ve siteye aktarılır. Sipariş ve yeni bayi başvurusu ise siteden ERP’ye gider. Hangi sistemin “tek doğru kaynak” olduğu belirlenmezse iki yerde farklı stok görürsünüz.
Entegrasyon olmadan da başlanabilir: ürün ve fiyat verisini Excel ya da CSV ile belirli aralıklarla yükleyip siparişleri dışarı aktarmak ilk adım için yeterli olabilir. Ama sipariş sayısı arttıkça elle aktarım hata kaynağı olur ve otomatik entegrasyon gerekir. Entegrasyon, B2B projelerinde en çok zaman ve emek isteyen kalemdir; kapsamını başta yazdırın. Pazaryerleriyle çalışıyorsanız pazaryeri entegrasyonu ve XML bayilik yazılarımız da işinize yarar.
Bayi Başvurusu ve Onay Süreci
Bayiler sisteme nasıl girecek? Genellikle bir başvuru formu (firma unvanı, vergi numarası, yetkili kişi) ve ardından sizin onayınız gerekir. Onaydan sonra firmaya bir grup atanır ve fiyatlar o grup üzerinden görünür. Onay verilmeden hiç kimse fiyat ya da sipariş ekranını görmemelidir. Başvuru verileri kişisel veri içerdiği için toplanma amacını ve saklama şeklini de baştan netleştirin.
SEO ve Fiyat Gizliliği
Fiyatları girişten sonra göstermek, sitenin arama motorlarında görünmeyeceği anlamına gelmez. Ürün tanıtım sayfaları herkese açık kalabilir; fiyat ve sipariş ekranı giriş sonrasına bırakılır. Böylece firmanızı arayan yeni bayi adayları ürünlerinizi bulabilir, başvuru yapabilir ve rakipler fiyat listenizi görmez. Ürün ve kategori sayfalarının nasıl hazırlanacağı için e-ticaret SEO yazımıza bakın.
Pilotla Başlayın: İlk 10 Bayi
Bütün bayilere aynı gün geçiş yapmak risklidir. Daha sağlıklı yol aşamalıdır:
- Hazırlık: Kurallar, ürün verisi ve fiyat yapısı netleşir.
- Pilot: Beş ila on bayi sisteme alınır, geri bildirim toplanır, kurallar düzeltilir.
- Genel açılış: Diğer bayiler telefonla bilgilendirilerek aşamalı olarak geçirilir.
- Ölçüm: Panelden gelen sipariş oranı, hatalı sipariş sayısı, siparişin işlenme süresi ve bayi telefon talebi izlenir.
Eski sipariş kanallarını pilot sırasında hemen kapatmayın; bayi alışana kadar telefon ve WhatsApp açık kalsın. Ölçüm için Google Analytics ve sipariş raporlarını birlikte kullanın.
Hazır Altyapı mı, Özel Yazılım mı?
Hazır bir altyapı daha hızlı ve ekonomik başlar; standart B2B ihtiyaçları için çoğu zaman yeterlidir. Özel yazılım ise standart sistemlerin karşılamadığı fiyat kuralları, yetki yapıları ya da entegrasyonlar için gerekir. Karar işletmenin satış modeline göre verilmelidir; kriterleri e-ticaret altyapısı seçerken dikkat edilecekler ve e-ticaret yazılımı nedir yazılarında bulabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Kuralları yazmadan yazılıma başlamak: Fiyat, yetki ve sipariş kuralları sonradan eklenince maliyet artar.
- Fiyat önceliğini tanımsız bırakmak: Aynı ürüne iki fiyat çıkar.
- Bayiyi zorla geçirmek: Eski kanalları kapatıp bayiyi alıştırmamak sipariş kaybettirir.
- Entegrasyonu “sonra bakarız” demek: Elle aktarım hata ve zaman kaybı yaratır.
- Stok bilgisini güncel tutmamak: Stokta olmayan ürünün siparişi bayiyi küstürür.
- Mobili unutmak: Bayi ve satış temsilcisi çoğu zaman telefondan sipariş girer.
Soft Ajans B2B E-Ticaret Projelerinde Neler Yapıyor?
Projeye satış modelini ve bayi yapısını analiz ederek başlarız: ürün ve kategori mimarisi, müşteri grupları, fiyat ve yetki kuralları belirlenir. Ardından tasarım, geliştirme, ödeme ve kargo yapısı, ERP, CRM ve muhasebe entegrasyon ihtiyaçlarının belirlenmesi, temel SEO ve analitik kurulumu yapılır. Kapsam ve paketler için E-Ticaret ve B2B hizmet sayfamıza bakabilir, ihtiyacınızı bize iletebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
B2B e-ticaret nedir?
B2B e-ticaret, bir işletmenin ürün ya da hizmetlerini tüketici yerine bayi, distribütör, toptancı ya da başka şirketlere çevrim içi sattığı ticaret modelidir. Özel fiyat, minimum sipariş ve vadeli ödeme gibi kurallar içerir.
B2B ve B2C aynı sitede yapılabilir mi?
Evet. Aynı altyapıda bireysel ve kurumsal müşteriler için farklı fiyat, ödeme seçeneği ve ürün erişimi tanımlanabilir. Kurallar baştan netleşirse tek site iki modeli yönetebilir.
Bayiye özel fiyat gösterilebilir mi?
Evet. Müşteri grubu, bayi seviyesi, sipariş miktarı ya da sözleşme koşullarına göre farklı fiyatlar gösterilebilir. Öncelik sırasını (özel fiyat, grup iskontosu, liste fiyatı) baştan belirleyin.
B2B site ne kadar sürede hazırlanır?
Kapsama göre değişir. Temel bayi fiyatlandırması olan bir site ile ERP entegrasyonu, yetki sistemi ve özel sipariş kuralları olan bir proje aynı sürede tamamlanmaz. Süre için önce kural listesi ve entegrasyon ihtiyacı netleştirilmelidir.
ERP entegrasyonu şart mı?
Başlangıç için şart değildir; ürün ve fiyatı Excel ya da CSV ile aktarıp siparişleri dışarı vermek mümkündür. Sipariş sayısı arttıkça elle aktarım hata ve emek kaynağı olur; bu noktada otomatik entegrasyon gerekir.
Fiyatları gizlersem sitem arama motorlarında görünür mü?
Ürün tanıtım sayfaları herkese açık kalırsa arama motorlarında görünür. Fiyat ve sipariş ekranı giriş sonrasına bırakılır; böylece yeni bayi adayları firmanızı bulur, rakipler fiyat listenizi görmez.
